خار مریم

  • 02 دی 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۵ دقیقه
خار مریم
خار مریم با نام علمی Silybum marianum یکی از بهترین گیاهان دارویی حاوی مقادیر بالای آنتی اکسیدان است که به سم زدایی کبد و کاهش التهاب بدن کمک کرده و برای بهبود هضم غذا مفید می باشد.خار مریم به نام های مارتیغال، خار انگلیسی، خار اسکاتلندی و خار مقدس هم شناخته می شود .گیاهی است دو ساله دارای برگهای منقسم و دندانه دار به رنگ سبز شفاف که در کناره های برگ و رگبرگ ها لکه های سفید وجود دارد . در عربی به آن عکوب (Akub) می گویند. این گیاه خود رو بوده و در صحراهای ایران و بیشتر در دره هراز، دشت مغان، مناطقی از خوزستان و کلاردشت ،در گرگان ، مازندران ، آذربایجان، لرستان ، فارس و خراسان می روید.قسمت های قابل استفاده گیاه، گل و دانه های داخل میوه آن است.طبیعت خارمریم گرم است.

خار مریم  با نام علمی Silybum marianum یکی از بهترین گیاهان دارویی حاوی مقادیر بالای آنتی اکسیدان است که به سم زدایی کبد و کاهش التهاب بدن کمک کرده و برای بهبود هضم غذا مفید می باشد خار مریم به نام های مارتیغال، خار انگلیسی، خار اسکاتلندی و خار مقدس هم شناخته می شود .گیاهی است دو ساله دارای برگهای منقسم و دندانه دار به رنگ سبز شفاف که در کناره های برگ و رگبرگ ها لکه های سفید وجود دارد . در عربی به آن عکوب (Akub) می گویند. این گیاه خود رو بوده و در صحراهای ایران و بیشتر در دره هراز، دشت مغان، مناطقی از خوزستان و کلاردشت ،در گرگان ، مازندران ، آذربایجان، لرستان ، فارس و خراسان می روید.قسمت های قابل استفاده گیاه، گل و دانه های داخل میوه آن است.طبیعت خارمریم گرم است.


خواص خار مریم:                                            

حفظ سلامت کبد:در گیاه خار مریم فلاونوئیدی به نام سیلی مارین وجود دارد که منجر به سم زدایی کبد می شود. مطالعه ای در سال 2017 تایید می کند که می تواند به تسریع فرآیند التیام در کبد کمک کند، مقدار زیادی از آسیب ناشی از نوشیدن بیش از حد و یا دیگر رفتارهای آسیب رسان در کبد، از جمله سیروز را خنثی کند. هم چنین ممکن است از بیماری هایی مثل سندرم کبد چرب، یرقان و هپاتیت جلوگیری کند؛ با این حال، تحقیقات بیشتری برای مطالعه پتانسیل درمانی گیاه دارویی لازم است.  خار مریم از کبد در برابر سمومی مانند آماتوکسین یعنی ماده‌ای که از قارچ سمی وارد بدن می‌شود هم حفاظت می‌کند. اگر سم این قارچ در معده هضم شود، خطر مرگ به وجود خواهد آمد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد، مصرف مکمل‌های خار مریم برای بیمارانی که مشکلات و اختلالات کبدی داشته‌اند، موجب بهبود شده است. مصرف این گیاه از تخریب کبد و التهاب آن می‌کاهد. 

ضد سرطان: به نظر می رسد عصاره خار مریم می تواند اثر مهارکننده ای بر رشد سلول های سرطانی و تومورهای پوست داشته باشد و همچنین می تواند به جلوگیری از رشد سرطانی پروستات، پستان و کبد کمک کند.گفته می‌شود که سیلیمارین موجود در خار مریم دارای خواص آنتی‌اکسیدانی است و به همین خاطر در درمان بیماران مبتلا به سرطان مفید واقع می‌شود. تحقیقاتی که روی حیوانات انجام شده، نشان می‌دهد که مصرف این گیاه می‌تواند از اثرات جانبی درمان‌های سرطان بکاهد. 

کاهش التهاب:دمنوش خار مریم دارای خواص ضد التهابی طبیعی است که خطر ابتلا به بیماری های التهابی مانند آرتروز، نقرس، سردرد، میگرن و درد مفاصل را کاهش می دهد.



افزایش باروری: .از آنجا که خار مریم اثرات استروژن نیز دارند، فواید آن برای افزایش باروری در مردان باید به خوبی در انسان ها مورد مطالعه قرار گیرد. اگرچه مردان به سطوح سالم استروژن نیاز دارند تا باروری و سلامت جنسی را حفظ کنند. از خارمریم می تواند به طور بالقوه برای افزایش شانس در لقاح مصنوعی بهره گرفت، اما به مطالعات بیشتری نیاز است. 

سلامت استخوانها: خارمریم به جلوگیری از آسیبهای استخوان  که به دلیل کمبود استروژن پیش می آید ، کمک می کنند. هم چنین سلامت استخوان را بهبود می بخشد و از خطر پوکی استخوان جلوگیری می کند. پوکی استخوان نوعی بیماری است که در آن استخوان‌ها رو به زوال می‌روند. این مشکل معمولا در طول زمان و به‌تدریج ایجاد و باعث می‌شود تا استخوان‌ها، شکننده و ضعیف شده و حتی با کوچک‌ترین ضربات و فشارها به‌سادگی بشکنند. در تحقیقات آزمایشگاهی و پژوهش‌هایی که روی حیوانات صورت گرفته، مشخص شده که مصرف خار مریم به تحریک تولید مواد معدنی در استخوان‌ها کمک می‌کند و از استخوان‌های بدن در برابر ضعیف شدن و زوال، محافظت می‌کند. محققان معتقدند که احتمالا می‌توان از خواص خار مریم برای جلوگیری یا درمان پوکی استخوان در زنان یائسه بهره برد. البته این موضوع هم روی انسان‌ها آزمایش نشده و نیازمند بررسی و مطالعه بیشتری است. 

کاهش کلسترول: فلاونوئید سیلی مارین شامل سیلی بین و سیلی دیانین که در کاهش کلسترول خون سودمند است.سیلی بین فعال‌ترین جسم موثر گیاه است سیلیمارین موجود در گیاه خار مریم دارای خواص ضد التهابی است که می تواند به کاهش کلسترول خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را کاهش دهد. خون را پاک می کند و از استرس اکسیداتیو جلوگیری می کند. کلسترول بد، کلسترول کل و تری گلیسرید در بدن را بهبود می بخشد .

بالا بردن سطح ایمنی بدن: سیستم ایمنی بدن مکانیسمی است که از بدن در برابر ویروس ها، باکتری ها و هر نوع عامل بیماری زای دیگری محافظت می کند. گاهی بنا به دلایلی مانند تغذیه نامناسب، استرس و یا عفونت ها، اختلالاتی در عملکرد این سیستم ایجاد می شود. خارمریم ایمنی کلی را افزایش داده و با عفونت ها مبارزه می کند. هم چنین سیلیمارین در آن، تشکیل گلوتاتیون(نوعی آنتی اکسیدان قوی و مفید برای بدن) در بدن را افزایش می دهد که به مبارزه با استرس اکسیداتیو و در نتیجه بهبود سلامت کلی بدن کمک می کند. 

کاهش اثرات شیمی درمانی:  تحقیقاتی که روی حیوانات انجام شده، نشان می‌دهد که مصرف این گیاه می‌تواند از اثرات جانبی درمان‌های سرطان بکاهد. در بعضی موارد، مصرف خار مریم اثرات جانبی شیمی درمانی را در درمان بعضی از انواع سرطان کاهش می‌دهد و حتی باعث تخریب سلول‌های سرطان‌زا هم می‌شود. تحقیقات نشان می دهد که خار مریم اثرات شیمی درمانی را در سرطان سینه، سرطان ریه و سرطان مغز کاهش داده است.

محافظ کلیه: تحقیقات جدید نشان داده است که سیلی مارین اثر مخرب مواد شیمیایی بر روی کلیه را کاهش داده و محافظ خوبی برای کلیه‌هاست. 

ضد دیابت: ترکیب آنتی اکسیدان ها، اسیدهای چرب و سیلیمارین در عصاره خار مریم می تواند در راستای تنظیم مقادیر انسولین و حفظ سطح قند خون حتی برای افراد مبتلا به دیابت مناسب باشد. مصرف مکمل‌های خار مریم به عنوان درمان جانبی و تکمیلی در کنار روش‌های درمانی دیابت نوع دوم هم مفید است. به نظر می‌رسد، یکی از ترکیبات موجود در خار مریم مشابه داروهایی عمل می‌کند که برای درمان دیابت نوع دوم به کار می‌روند. این ماده موجب بهبود حساسیت انسولینی می‌شود و کلسترول و قند خون را پایین می‌آورد. مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها از جمله سیلیمارین موجود در خار مریم به کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت کمک می کند؛ یک مطالعه در سال 2006 نشان می دهد که مصرف خار مریم به مدت 4 ماه، میزان قند خون ناشتا و سطح انسولین افراد مبتلا به دیابت نوع 2 را کاهش می دهد. 

ضد آلزایمر و مشکلات مغزی: حضور سیلیمارین در خار مریم توانایی ادراکی را تحریک کرده و مسیرهای عصبی جدیدی را باز می کند، که به طور موثر ظهور جنون و بیماری آلزایمر را کاهش دهد.از خواص خار مریم برای درمان بیماری‌های مرتبط با مغز مانند آلزایمر و پارکینسون استفاده می‌شود. وجود آنتی‌اکسیدان و مواد ضدالتهاب موجود در خار مریم به عنوان یک محافظ عصبی می‌تواند از اُفت عملکرد مغزی با افزایش سن، جلوگیری کند. در تحقیقاتی که در آزمایشگاه‌ها و روی حیوانات انجام می‌شود، سیلیمارین موجود در خار مریم توانسته از تخریب سلول‌های مغزی به خاطر استرس اکسیداتیو کم کند. استرس اکسیداتیو عامل اصلی بیماری آلزایمر است. جلوگیری از تخریب سلول‌ها باعث حفظ توانمندی مغزی می‌شود. 

سلامت قلب: عصاره ی خارمریم حاوی مقادیر زیاد اسیدهای چرب مفید و امگا 3 است که برای حفظ سلامت قلب ضروری است. اسیدهای چرب امگا 3 می توانند سطح کلسترول بدن را متعادل نگه دارند، دم کرده خار مریم به دلیل مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها و مواد مغذی که دارد به کاهش کلسترول خون و فشار خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی، آترواسکلروزیس(گرفتگی عروق، تصلب شرایین) و سکته قلبی را کاهش می دهد. 

بهبود علائم قاعدگی: زنانی که دچار تغییرات روحی، نفخ ، گرفتگی عضلات، و حساسیت سینه قبل از قاعدگی هستند، بیشتر احتمال دارد که دارای CRP بالا، نشانگر تورم باشند. هیچ مطالعه ای اثرات خارمریم را روی سندروم قاعدگی بررسی نکرده است. اما از آنجا که CRP (پروتئینی که کبد می سازد و ان را برای مقابله با التهاب به جریان خون می فرستد)را در برخی از مطالعات کاهش داد و یک مکمل سالم است، امکان دارد که به سندروم قبل از قاعدگی کمک کند. 

افزایش شیر مادران شیرده: یکی دیگر از خواص خار مریم در افزایش میزان شیر مادران شیرده است. به نظر می‌رسد که این گیاه می‌تواند موجب افزایش هورمون تولید شیر یعنی پرولاکتین شود. 

سلامت گوارش: در طب سنتی از دمنوش خار مریم برای درمان معده درد، کاهش نفخ شکم، درمان یبوست و سلامت دستگاه گوارش استفاده می شود. 

رفع سوزش معده: یکی از فواید خارمریم درمان سوزش معده و سوهاضمه است .خارمریم تلخ است. گیاهان تلخ، گوارش را با افزایش ترشح اسید معده و آنزیم های گوارشی و همچنین فعال کردن عصب کاهش می دهند. اما مطالعات برای حمایت از این خاصیت خار مریم کم است. 

سلامت پوست: تحقیقات اولیه نشان می دهد که سیلیمارین موجود در خار مریم از پوست در برابر اشعه مضر نور خورشید محافظت کرده و خطر ابتلا به التهاب پوست و آفتاب سوختگی را کاهش می دهد.خارمریم با استفاده از مقدار آنتی اکسیدان غنی خود به کاهش التهاب کمک می کند هم چنین از پیری پوست جلوگیری می کند و درخشندگی طبیعی آن را نمایان می کند.آکنه همان جوش‌های ناخوشایندی است که به خاطر نوعی التهاب پوستی مزمن ایجاد می‌شود. آکنه می‌تواند روی زیبایی ظاهری اثرات منفی بگذارد و درد و نگرانی برای فرد ایجاد کند. گفته می‌شود که تخریب اکسیداتیو، عامل ایجاد آکنه در بدن است و خار مریم با وجود داشتن خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی خود می‌تواند مکملی مناسب برای مبتلایان به آکنه باشد.  مقادیربالای آنتی اکسیدان های موجود در گیاه خار مریم به کاهش رادیکال های آزاد بدن کمک کرده و با رفع چین و چروک به جوان سازی پوست صورت و رفع لکه های تیره پوستی کمک می کند. سیلیمارین موجود در خارمریم به درمان پسوریازیس کمک می کند و به مبارزه با قرمزی، خارش و لکه های ضخیم پوست کمک می کند. 

سرعت بخشیدن به روند ترمیم زخم : در مطالعات سلولی، سیلیمارین موجود در خار مریم احیا پوست را افزایش داده و التهاب در موش های مبتلا به زخم ها را کاهش داد. ژل خارمریم باعث افزایش کلاژن و فعالیت سلول های سازنده کلاژن (فیبروبلاست ها) می شود. 

پیشگیری از سنگ صفرا: خار مریم به بهبود عملکرد کیسه صفرا، کلیه ها و طحال کمک می کند.مقادیر بالای آنتی اکسیدان سیلیمارین موجود در گیاه خار مریم به بهبود عملکرد کیسه صفرا کمک کرده و با پاک سازی و سم زدایی آن، خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا را کاهش می دهد. 

پیشگیری از سنگ کلیه: سنگ کلیه هنگامی تشکیل می شود که کلسترول و مواد دیگر در صفرا زیاد شوند؛ گیاه خار مریم به پاک سازی و سم زدایی کبد و کیسه صفرا کمک می کند به همین دلیل گفته شده که می تواند خطر ابتلا به سنگ کلیه را کاهش دهد. 

سلامت پروستات: ترکیبی از سیلیمارین و سلنیوم نشانه های پروستات را در یک بررسی بالینی که بین 55 مرد انجام گرفت، کاهش دادند. این روش جریان ادرار را بهبود بخشیده و پری مثانه را کاهش می دهد.همین ترکیب، چربی های خونی را در مردانی که قبلا تحت عمل جراحی پروستات قرار گرفته اند و به سرطان پروستات مرتبط هستند، کاهش داد.

درمان آسم آلرژیک: ماده فعال موجود در خار مریم در کاهش التهاب موثر است. در سال ۲۰۱۲ میلادی مطالعه‌ای انجام گرفت که نشان داد سیلیمارین به کاهش التهاب در مجرای تنفسی موش‌های مبتلا به آسم آلرژیک کمک می‌کند. 


عوارض و منع مصرف:

خارمریم و ماده فعال آن سیلیمارین یک محصول گیاهی ایمن است تا زمانیکه بیش از حد مورد استفاده قرار نگیرند.در صورت استفاده زیاد ممکن است در بدترین حالت عوارض زیر را به دنبال داشته باشد:

اما به طور کلی اگر هم مصرف خار مریم عوارضی داشته باشد، بیشتر در ناحیه روده‌ها و به صورت اسهال، حالت تهوع یا نفخ شکم خود را نشان می‌دهد.

 بعضی از افراد با شرایط خاص باید در مصرف خار مریم احتیاط کنند:

  • زنان باردار و شیرده: اطلاعاتی درباره اثرات مصرف خار مریم برای زنان باردار و شیرده وجود ندارد؛ پس احتیاط در مصرف آن شرط عقل است.
  • افراد دچار حساسیت گیاهی: مصرف خار مریم می‌تواند برای کسانی که به گیاهان خانواده کاسنی حساسیت‌ دارند، مشکلاتی ایجاد کند.
  • کودکان زیر ۱۲ سال: نیز به دلیل نبود تحقیقات بهتر است از مصرف آن خودداری کنند.
  • افراد مبتلا به دیابت: خاصیت کاهش قند خون خار مریم می‌تواند موجب افت قند خون شدید افراد مبتلا به دیابت شود.
  • افراد با شرایط خاص: خار مریم دارای خواص استروژنی است؛ پس امکان دارد وضعیت بیماری‌های حساس به هورمون مانند سرطان سینه را وخیم‌ تر کند.

تداخل دارویی:سیلیمارین ممکن است باعث کاهش اثر مترونیدازول شود. مصرف همزمان این دو دارو توصیه نمی‌شود یا در صورت مصرف دز مترونیدازول باید افزایش یابد. احتمال کاهش اثر یوهمبین و فنتولامین به دلیل اثر آنتاگونیستی خار مریم وجود دارد. احتمال کاهش پراکسیداسیون چربی در مصرف همزمان با بوتیروفنون‌ها یا فنوتیازین‌ها وجود دارد. 







  • 02 دی 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

مرزه
موسیر
جوانه گندم
اسطوخودوس
جینسینگ
خار مریم
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *