جوانه گندم

  • 10 دی 1399
طب سنتی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۶ دقیقه
جوانه گندم
در کشور ما از هزاران سال پیش، در دوران باستان جوانه ها و اهمیت استفاده آن ها برای مردم شناخته شده بود.در فرایند جوانه زدن ویتامین ها، املاح و پروتئین ها به مقدار زیادی افزایش می یابد در شروع روند جوانه زدن، نشاسته موجود در دانه شکسته شده و به قندهای ساده ی گلوکز و ساکارز تبدیل می شود که این عمل به وسیله آنزیم آمیلاز صورت می گیرد.گندم جوانه زده همچنین دارای ترکیباتی مانند ویتامین A،B1،B6،B12،E، اسید فولیک، کلسیم، فسفر، روی، ید، سلنیوم و منیزیم نیز می باشد که پس از اینکه جوانه به اندازه خود گندم رشد کرد می توان از این مواد بهره برد. طبع جوانه گندم گرم و خشک و نزدیک به معتدل است.

در کشور ما از هزاران سال پیش، در دوران باستان جوانه ها و اهمیت استفاده آن ها برای مردم شناخته شده بود. این موضوع به قدری اهمیت داشته که مردم ما استفاده از جوانه گندم را به عنوان یک آیین سنتی همواره در آغاز فصل بهار به شکل سمنو در سفره هفت سین لازم می دانستند. زمانی که گندم جوانه می زند، تغییر شکل داده، تغییرات شیمیایی که در دانه ها در حین جوانه زدن رخ می دهد باعث می شود املاح و ویتامین های آن افزایش یابد به طور کلی در فرایند جوانه زدن ویتامین ها، املاح و پروتئین ها به مقدار زیادی افزایش می یابد در شروع روند جوانه زدن، نشاسته موجود در دانه شکسته شده و به قندهای ساده ی گلوکز و ساکارز تبدیل می شود که این عمل به وسیله آنزیم آمیلاز صورت می گیرد. گندم جوانه زده همچنین دارای ترکیباتی مانند ویتامین A،B1،B6،B12،E، اسید فولیک، کلسیم، فسفر، روی، ید، سلنیوم و منیزیم نیز می باشد که پس از اینکه جوانه به اندازه خود گندم رشد کرد می توان از این مواد بهره برد. طبع جوانه گندم گرم و خشک و نزدیک به معتدل است و با توجه به ارزش غذایی جوانه گندم مصرف آن به شکل های مختلف از جمله پودر جوانه گندم توصیه می شود.


خواص جوانه گندم:


تقویت مو: جوانه گندم در ریزش مو و حتی در ترمیم موهای آسیب دیده نقش مؤثری داشته و برای همین منظور توصیه می شود که هر روز ۲ قاشق غذاخوری گندم جوانه زده تازه را خوب جویده و فرو دهید و همچنین به صورت روزانه همراه با غذاها و نوشیدنی های طبیعی میل گردد. مهمترین خاصیت جوانه گندم وجود ویتامین ها و مواد معدنی است که برای مو مفید است. این فواید جوانه گندم و وجود ویتامین (B) نه تنها برای جلوگیری از ریزش مو بلکه برای تقویت مو و افزایش رشد مو است. با استفاده از روغن جوانه گندم نیز می توانید از ریزش مو جلوگیری کنید و به تقویت مو کمک کنید. جوانه گندم و روغن جوانه گندم مقادیر زیادی روی و سلنیوم دارد که برای جلوگیری از سفید شدن مو موثر است.جوانه گندم و روغن جوانه گندم مقدار زیادی روی و سلنیوم دارد که برای جلوگیری از سفیدی مو مفید می باشد. موهای سالم با اضافه کردن ویتامین ایی به رژیم غذایی به دست آید. اگر بدن از ویتامین ایی محروم بماند، موهایتان خشک می شود و آن ها به راحتی می شکنند بنابراین اگر می خواهید موهای قوی، سالم و براق داشته باشید، روغن جوانه گندم می تواند این کار را انجام دهد. این به این دلیل است که روغن جوانه گندم منبع اصلی ویتامین ای است. شما هم می توانید آن را به شکل روغن، کپسول یا حتی دانه ها استفاده کنید. این به شما کمک می کند سالم بمانید و همچنین رشد مو را تقویت خواهید کرد. 


کمک به سلامت سیستم عصبی: روغن جوانه گندم حاوی اسیدهای چرب امگا 3  است که به تنظیم سیستم عصبی کمک می کند. شما را پر انرژی می کند و همچنین استرس را تا حد زیادی کاهش می دهد چون حاوی ویتامین ب است. 


ضد دیابت:  اسید فولیک در بسیاری از غلات کامل وجود دارد بنابراین اگر به رژیم افراد مبتلا به دیابت جوانه گندم اضافه شود. سطح هموسیستئین در بدن آنها کاهش یافته و بدین ترتیب احتمال وقوع شرایط خطرناک ناشی از بیماری‌های ثانویه در این افراد کاهش می‌یابد. اسید فولیک مقادیر بالایی در جوانه گندم وجود دارد که باعث می شود این غذا موثر در برابر دیابت شود. اسید فولیک میزان هموسیستئین را در بدن کاهش می دهد و بنابراین خطر بسیاری از بیماری های مزمن نظیر دیابت و اختلالات عروقی را کاهش می دهد.


تقویت قوای جنسی: ویتامین E موجود در جوانه گندم تقویت کننده قوای جنسی و به عنوان معجزه گر و اکسیر جوانی معرفی می شود و برای درمان ضعف جنسی مردان از آن استفاده می شود. 


مفید در بارداری: اگر در یک دوره زمانی طولانی، جوانه گندم مصرف کنید این مساله می تواند شانس باروری را افزایش دهد. جوانه گندم سرشار از اسید فولیک است که مواد مغذی مورد نیاز جنین را فراهم کرده و از نقص مادر زادی در جنین جلوگیری می کند علاوه بر این جوانه گندم خطر ابتلا به دیابت بارداری را کاهش می دهد. پیش از مصرف هر گونه خوراکی در دوران بارداری حتما با پزشک خود نیز مشورت کنید.


ضد سرطان: گیاهک گندم خواص آنتی اکسیدان و ضد پیری دارد که به پیش گیری از بسیاری از بیماری ها مانند سرطان، بیماری های قلبی عروقی و غیره کمک می کند  اضافه کردن جوانه گندم یا اشکال مختلفی از این ماده همچون آرد جوانه گندم به کاهش عواملی که باعث انواع سرطان می‌شوند، کمک خواهد کرد.محققان درتحقیقاتی که انجام داده اند ، اثرات مثبت شیمیایی جوانه گندم را در مراحلی ازسرطان تخمدان و خواص ضد سرطانی جوانه گندم تایید کردند. این تحقیقات نشان داده که افرادی که در رژیم غذایی‌شان از جوانه گندم استفاده می‌کنند سطح ترشح (TNF ) در سلول‌هایشان توسط ماکروفازها افزایش پیدا کرده که این باعث تحریک فعالیت سلول‌های طبیعی قلب شده که این امر باعث مرگ سلول‌های سرطانی و تومورها می‌شود. همچنین گندم جوانه زده به مقدار زیادی دارای فیبر و آب است که باعث دفع کامل مدفوع شده، همچنین مانع از سرطان روده می شوند.


تقویت ایمنی: جوانه گندم در همه انواع مواد غذایی به افزایش ایمنی کمک می کند. پروتئین موجود در جوانه فعالیت آنتی اکسیدان ها در بدن را افزایش می دهد. این امر مانع آسیب بافت بدن و از بین بردن هر گونه ارگانیسم عفونی می شود در نتیجه مکانیزم دفاعی بدن را بهبود می بخشد. طی تحقیقات علمی نشان داده شده که هیدرولیزات پیوتئین جوانه گندم به طور مثبتی باعث افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی در سیستم‌های حیاتی می‌شود. آنتی اکسیدان‌ها در بدن مامور دنبال کردن و همچنین تخریب رادیکال‌های آزاد و نیز سایر میکرو ارگانیسم‌های بیماری‌زا در بدن هستند که به صورت جدی باعث کاهش و یا کم شدن احتمال بیماری می‌شوند. جوانه گندم به صورت طبیعی مقدار زیادی از این هیدرولیزات‌ها را دارد که باعث تحریک آنتی اکسیدان‌ها در سیستم ایمنی بدن می‌شوند. 


تنظیم فشار خون: جوانه گندم به دلیل داشتن منیزیم می تواند در تنظیم فشار خون و بهبود جریان خونرسانی در رگ ها موثر باشد.


رفع لخته خونی: ویتامین ای و بسیاری از اجزای دیگر موجود در جوانه گندم نیز به عنوان آنتی اکسیدان ها مفید هستند. آنتی اکسیدان به مقابله با مولکول های سرکش اکسیژن در خون کمک می کنند که می تواند به سلول های ویژه ای حمله کرده و آسیب های مختلفی ایجاد کنند. علاوه بر اینکه راه خوبی برای مبارزه با سرطان و دیگر شرایط وجود دارد، آنتی اکسیدان ها که در جوانه گندم وجود دارند به مقابله با هر گونه لخته های خونی که در سیستم وجود دارد کمک خواهند کرد.


تقویت بینایی: از آنجایی که جذب ویتامین آ در روده انجام می پذیرد جوانه گندم به دلیل هضم غذا را در معده و روده آسان می سازد باعث جذب بهتر ویتامین آ در روده شده و همچنین خود دارای مقدار قابل توجهی ویتامین آ نیز هست و به سیستم بینایی و پوست کمک فراوانی می کند. 


سلامت عضلات: یکی از بهترین منابع پروتئین در رژیم غذایی جوانه گندم است و پروتئین دارای یک لیست بلند از خواص و ویژگی‌های مفیدی برای بدن است. پروتئین در حفظ سلامت عضلات نقش اساسی دارد. ترمیم بافت‌های آسیب دیده، تنظیم سطح انرژی در بدن و کمک به تعادل سیستم کل بدن از دیگر وظایف پروتئین است. پروتئین مخصوصا برای ورزشکارانی که مایل‌اند حجم تودهی عضلانی خود را افزایش بدهند ضروری است. 


 کاهش وزن : یکی دیگر از خواص جوانه گندم ، لاغری و کاهش وزن می باشد. جوانه گندم از جمله دانه هایی است که به عنوان منبع انرژی روزانه برای کاهش وزن مفید است. جوانه گندم حاوی فیبر و مواد مغذی زیادی است که اشتها را کاهش داده و از پرخوری جلوگیری می کند همچنین انرژی روزانه را تامین می کند و باعث کاهش وزن و لاغری می شود. یکی دیگر از ویتامین‌های مفید موجود در پروتین جوانه گندم ویتامین B است که شامل گروهی از انواع این ویتامین است از جمله یناسین، یتامین و فولات این ویتامین‌ها برای متابولیسم سلولی حیاتی هستند و باعث تبدیل مواد مغذی همچون کربوهیدرات، چربی و گلوکز به انرژی مصرفی مورد نیاز برای سلول‌ها می‌شوند.یتامین همچنین در مقابله با اختلالات متابولیکی مانند چاقی مزمن نقش بسزایی دارد. متابولیسم کارکردی بالا به معنی سطح انرژی بالاتر همزمان با کاهش وزن و نیز میزان قدرت و هشیاری بالا در این شرایط است. ویتامین B در بسیاری ازغلات و دانه‌های کامل همچون گندم موجود است.اگر می خواهید لاغر شوید، پودر جوانه گندم را همراه با ماست یا سالاد کاهو ۱۰ دقیقه قبل از صرف غذا مصرف کنید.


تقویت بنیه ی بدن: وجود اکتاکوزانول نشان داده می شود خواصی دارد که استقامت و عملکرد ورزشی یک فرد را افزایش می دهد. گیاهک گندم زمانی که به طور منظم مصرف شود به ورزش کاران کمک می کند تا الزامات انرژی روزانه خود را حفظ کرده و عملکرد بهتری داشته باشند. مقدار کلسیم و پروتئین موجود در جوانه گندم بنیه را افزایش می دهد و بدن را قوی تر می کند. همچنین در سنین بالا که بدن نیاز کمتری به انرژی داشته و نیاز بیشتری به پروتئین ها و ویتامین های گروه ب دارد می توان از جوانه گندم در سالاد، غذاهای روزمره، و حتی نوشیدنی ها استفاده کرد.  

سلامت قلب:  یکی دیگر از خواص جوانه گندم، کمک به بهبود و سلامت قلب می باشد. مطالعات نشان داده است که مصرف منظم جوانه گندم در رژیم غذایی احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را کاهش می‌دهد و همچنین سلامت کلی سیستم قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد.سطح بالای اسیدهای چرب امگا3 در جوانه گندم اثرات منفی اسیدهای چرب امگا 6 را خنثی کرده و همین باعث سلامت قلب و عروق می‌شود.

 

افزایش قدرت باروری: جوانه ی گندم سرشاز از ویتامین (E) و املاح معدنی است  و همین امر به درمان اختلالات قاعدگی، ضعف تخمک گذاری زنان و قدرت جنسی مردان کمک کند. جوانه ی گندم را در رژیم غذایی خود قرار دهید. این جوانه تاثیر زیادی در شانس برای باروری دارد.


پاکسازی دستگاه گوارش: جوانه گندم غنی از فیبر است. فیبر مسئول تعدادی از وظایف مهم در بدن شما است، اما یکی از مهم ترین آن ها حفظ دستگاه گوارش است. این باعث جلوگیری از تجمع موادی می شود که ممکن است موجب مشکلات شکمی شود و ممکن است در نهایت منجر به کیست، تومورها و یا انواع مختلف سرطان شود. با خوردن دوزهای معمول از جوانه گندم به شما کمک می کند که سیستم بدن به آرامی کار کند و از بروز هر کدام از این مشکلات پیش گیری کنید. 


بهبود عملکرد جسمی بدن: مطالعات نشان می‌دهد که گندم دارای میزان بالایی از اکتا و اسانول طبیعی است که خاصیت ارگونومیک دارد این به آن معناست که وقتی جوانه گندم به عنوان بخشی از رژیم غذایی به صورت منظم مصرف شود عملکرد تولید انرژی در بدن را افزایش می‌دهد. لازم به ذکر است با اینکه این اثرات از نظر علمی بارها به اثبات رسیده است، اما چون در یک تحقیق علمی متغییرها وابسته به شرایط هستند و هر بار طی شرایط متفاوت تعبیر می‌کنند لذا تایید این عملکرد جوانه گندم از نظر علمی هنوز قطعیت لازم را ندارد. 


افزایش وزن: همان طور که جوانه گندم برای کاهش وزن و لاغری مفید می باشد ، کسانی هم که قصد اضافه وزن دارند و می خواهند چاق شوند می توانند از پودر جوانه گندم استفاده کنند، چون از جمله فواید جوانه گندم کربوهیدرات و کالری بالاست که می تواند برای چاقی مفید باشد. برای چاقی با جوانه گندم کافی است آن را به هر وعده غذایی خود اضافه کنید. می توانید جوانه گندم با ماست را نیز امتحان کنید. جوانه گندم برای چاقی صورت نیز مفید است. اگر صورت استخوانی و لاغری دارید چاقی صورت با جوانه گندم را امتحان کنید. زیرا یک خاصیت جوانه گندم چاقی صورت است. می توانید مقداری پودر جوانه گندم را به آبمیوه ی خود اضافه کنید و هر روز بخورید تا از خاصیت جوانه گندم برای چاقی صورت بهره مند شوید و یا پودر جوانه گندم را همراه با ماست یا سالاد کاهو ۱۰ دقیقه بعد از غذا میل کنید. 


مفید برای بدنسازان: جوانه گندم سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی و کربوهیدرات های مورد نیاز ورزشکاران است. علاوه بر این فیبر موجود در جوانه گندم برای جلوگیری از افزایش وزن مفید است. از دیگر خواص جوانه گندم در بدنسازی کمک به عضله سازی و تقویت عضلات بدنسازان استو وجود پروتئین جوانه گندم می تواند انرژی مورد نیاز بدنسازان را هنگام تمرین در بدنسازی فراهم کند. 


سلامت پوست: روغن جوانه گندم به داشتن پوست سالم کمک می کند چون از بسیاری از مشکلات پوستی مانند پسوریازیس ، اگزما و پوست خشک جلوگیری می کند. می توانید آن را به طور روزانه به کار ببرید . پوست را تسکین و درمان خواهد کرد. چون حاوی ویتامین ای است که برای پوست بسیار مفید است. وجود ویتامنی های (Aو E ) نقش مهمی در شادابی پوست دارد.جوانه گندم برای جلوگیری از چروک پوست و جوان سازی پوست صورت مفید است و به درمان زخم و جای زخم کمک می کند. همچنین برای پاکسازی پوست صورت از سلول های مرده و پاک کردن آرایش صورت و آرایش چشم می توانید از روغن جوانه گندم استفاده کنید.
روغن جوانه گندم مقدار زیادی ویتامین (B) دارد و به عنوان مرطوب کننده دست و صورت و پا و مرطوب کننده ی پوست های خشک استفاده می شود.
سلنیوم موجود در جوانه گندم و روغن جوانه گندم برای کاهش چربی پوست چرب مفید  است  و به درمان جوش صورت و آکنه و همچنین جای جوش کمک می کند.جوانه گندم جریان خون و اکسیژن رسانی را در پوست بهبود می بخشد و بنابراین می تواند برای درمان سیاهی دور چشم مفید باشد. 

رفع خستگی: ویتامین B1 موجود در جوانه گندم موجب رفع خستگی مفرط، ضعف و بی حالی می شود. 

تامین کننده اسید چرب ضروری: اسید چرب ضروری آلفا اسید لینولنیک در روغن جوانه گندم با التهاب مقابله می کند در حالی که از سیستم های قلبی عروقی و سیستم ایمنی محافظت می کند. روغن جوانه گندم حاوی اسیدهای چرب ضروری دیگر مثل اسید استاریک است که اثرات مثبت بر روی پروفایل های چربی دارد و اولئیک اسید که از قلب محافظت می کند. 

کاهش کلسترول: یکی دیگر از خواص جوانه گندم ، کاهش کلسترول بد (L D L) می باشد. کلسترول بد، کلسترولی است که در بدن اکسید شده و در رگ‌ها و شریان‌های خونی باقی می‌ماند و همین می تواند یکی از دلایل رایج و عوامل خطرناک در حمله‌های قلبی و نیز سکته مغزی باشد. اگر در  رژیم غذایی خود جوانه گندم  داشته باشید این دو ماد با تامین میزان فیبر در رژیم غذایی ، خطر ابتلا به این بیماری‌های قلبی را تا درصد قابل توجهی کاهش می‌دهد.همچنین مادهای به نام اکتا واسانول در جوانه گندم می‌تواند سطح کلسترول خون را کاهش داده و احتمال سکته‌های مغزی و قلبی و سایر بیماری‌های مرتبط با این ماده را به حداقل برساند.

رفع کم خوابی و تقویت حافظه: مصرف روزانه و مرتب جوانه گندم به رفع کم خوابی و تقویت حافظه کمک می کند جوانه گندم تازه را هر روز صبح ناشتا به صورت ۱ قاشق غذاخوری خوب جویده و فرو دهید.

درمان یبوست: از دیگر خواص جوانه گندم ، برطرف کردن یبوست می باشد. جوانه گندم دارای مقادیر بالای فیبر می باشد که می تواند به پیشگیری و درمان یبوست کمک کند. اضافه کردن پودر جوانه گندم به ماست و سالاد می تواند باعث افزایش دریافت فیبر شده، حرکات روده را افزایش دهد و برای درمان یبوست مفید باشد. 


روش تهیه جوانه گندم:

مقدار ۲۰۰ گرم گندم را بعد از تمیز کردن خیس کرده و به مدت ۲ روز و هر روز آب آن را عوض کنید سپس داخل یک ظرف مانند آبکش ریخته و یک پارچه نمدار روی آن قرار دهید در گوشه از آشپزخانه قرار داده و تا زمانی که تمام گندم ها جوانه بزنند به پارچه با آب بپاشید تا نمدار بماند بعد از اینکه حدود ۵ میلی متر جوانه زدند داخل یخچال نگهداری کنید .


مضرات و عوارض مصرف

 افرادی که به گلوتن حساسیت دارند نباید از جوانه گندم استفاده کنند. همچنین بیماران قلبی و عروقی نیز باید در مصرف جوانه گندم احتیاط کنند. زیرا تری گلیسیرید موجود در جوانه می تواند مضرات جوانه گندم را برای این افراد به دنبال داشته باشد. مصرف بیش از حد جوانه گندم می تواند مضرات جوانه گندم از جمله اسهال، تهوع و سرگیجه را به دنبال داشته باشد. افرادی که رژیم غذایی کم کربوهیدرات دارند باید از میزان جوانه گندم آگاه باشند چون یک فنجان حاوی نزدیک به 60 گرم کربوهیدرات است.روغن جوانه غنی از تری گلیسرید، نوعی چربی است. افراد مبتلا به بیماری های قلبی و نیز افراد در معرض خطر بالای بیماری قلبی، باید بر مصرف خود نظارت داشته باشند، چرا که سطوح بالایی تری گلیسیرید با اثرات مضر سلامتی مرتبط هستند. جوانه گندم علاوه بر اینکه غنی از مواد مغذی است یک منبع سرشار از کالری نیز محسوب می‌گردد، پس در این صورت اگر شما جز آن دسته از افرادی هستید که کالری روزانه‌تان به دلیل اضافه وزن یا دیگر مسائل مربوط به سلامت، تحت کنترل است میبایستی بدون در نظر گرفتن خواص و مواد مغذی جوانه گندم، مصرف آن را کاهش دهید.

  • 10 دی 1399
طب سنتی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

موسیر
سنجد
جوانه گندم
جینسینگ
خار مریم
جوز هندی
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *