سنا

  • 01 بهمن 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۴ دقیقه
سنا
گیاه سنا (Senna) گونه ای از گیاهان گلدار است که در شمال آفریقا ، خاورمیانه و برخی از مناطق آسیا می روید و سرشار از آنتی اکسیدان ها، تانن، رزین و مواد مغذی است.نام علمی آن (Senna alexandrina) می باشد.سنا مسهل صفرا، بلغم و اخلاط سوخته می باشد.بیش از 250 گونه سنا در طبیعت یافت می شود. در ایران گونه ای از سنا در اطراف خلیج فارس می روید اما در واقع این گیاه بومی هندوستان و افریقاست و بخش عظیمی از سنای مصرفی ایران وارداتی است.طبیعت سنا گرم و خشک است.

سنا (Senna) گونه ای از گیاهان گلدار است که در شمال آفریقا ، خاورمیانه و برخی از مناطق آسیا می روید و سرشار از آنتی اکسیدان ها، تانن، رزین و مواد مغذی است.نام علمی آن (Senna alexandrina) می باشد سنا مسهل صفرا، بلغم و اخلاط سوخته می باشد.بیش از 250 گونه سنا در طبیعت یافت می شود. در ایران گونه ای از سنا در اطراف خلیج فارس می روید اما در واقع این گیاه بومی هندوستان و افریقاست و بخش عظیمی از سنای مصرفی ایران وارداتی است.طبیعت سنا گرم و خشک است.

 

خواص سنا

 

کاهش علائم سندروم روده تحریک پذیر: به دلیل خاصیت ملین، گیاه سنا می تواند به مدیریت سندرم روده تحریک پذیر (IBS) کمک کند. این گیاه باعث انقباضات روده بزرگ می شود و به همین دلیل روده مجبور به دفع سریع می شود.یکی از رایج‌ترین نشانه‌های سندروم روده‌ی تحریک‌پذیر، وقوع تغییرات در حرکات روده است. این تغییرات باعث بروز اسهال یا یبوست می‌شود. اگر مشکل مبتلایان به این سندروم به ‌شکل یبوست ظهور پیدا کند، استفاده از خواص برگ سنا مفید واقع خواهد شد. مصرف دوزهای کوچک سنا می تواند نفخ، درد معده و پوکی ناشی از IBS را کاهش دهد.به یاد داشته باشید، خاصیت جادویی برگ های سنا فقط در دوزهای کوچک کار می کند. دوزهای زیاد می تواند عوارض به همراه داشته باشد.(سندرم روده تحریک پذیر یا بیماری (IBS یا IBD) با درد مزمن معده مشخص می شود. این بیماری با عادات غیرطبیعی روده مثل اسهال ، یبوست یا هر دو همراه است. درد اغلب بعد از خوردن غذا شروع می شود و بعد از حرکت روده فروکش می کند.نفخ، عبور مخاط و احساس خالی شدن ناقص از علائم IBS میباشد)


مسهل : همانطور که اشاره شد برگ سنا دارای یک خاصیت مسهل کننده می باشد. این گیاه باعث می شود تا روده شما هیدراته شده و حرکت روده ها به شکل ویژه ای انجام شود. گیاه سنا باعث می شود تا شما از مصرف داروهای ملین کننده راحت شوید

 

درمان یبوست: خوردن برگ سنا یا نوشیدن چای برگ سنا موجب تحریک حرکات روده می شود. برگ سنا باعث انقباض دیواره های روده بزرگ می شود و این باعث ایجاد نیاز به دفع مدفوع در سیستم گوارشی شما می شود.علائم این خاصیت سنا اغلب در طی 6 تا 12 ساعت پس از مصرف ظاهر می شود و منجر به حرکات روده می شود. در پژوهش‌های بالینی کنترل‌شده، اثرات مصرف سنا روی روده به این صورت بوده که این ماده باعث شُل شدن شکم می‌شود و در افزایش حجم مدفوع و تعداد دفعات دفع هم نقش دارد. مصرف چای سنا به‌عنوان درمانی خانگی به‌طور موقتی مناسب است، اما راهکاری دائمی نیست

 

رفع سوء هاضمه: مشخص شده است که گیاه سنا در تسکین سوزش سر دل، حالت تهوع، گاز، نفخ و برآمدگی ناشی از سوء هاضمه مؤثر است. گیاه سنا، هنگامی که با گیاهان معطر مانند هل، رازیانه، زنجبیل و نعناع مصرف می شود ، با اقدامات پاک کننده قوی خود موجب می شود که گاز کمتری در معده تولید شود.

 

رفع بوی بد دهان: بهداشت ضعیف دهان و دندان و استفاده از عادات ناسالم غذایی باعث می شود که دهان بدبو شود. استفاده از دهانشویه های مختلف برای درمان این امر موثر است. شما می توانید از روش گیاهی استفاده کنیدبرگ های گیاه سنا را برای جلوگیری از بوی بد دهان استفاده کنید. یک راه مناسب برای درمان بوی بد دهان این است که مقداری برگ سنا را در آب بجوشانید و بعد از خنک شدن آن را مانند دهان شویه در دهان بگردانید.

 

سلامت پوست: روغن های رزین و تانن موجود در گیاه سنا، به کاهش التهاب پوست کمک می کند. به این منظور از برگ سنا در داروها استفاده می شود.از خمیر ساخته شده از برگ سنا به عنوان یک کمپرس برای التیام زخم ها و سوختگی ها و قارچهای پوستی استفاده می شود. خواص ضد میکروبی آن هم به درمان آکنه و سایر ناراحتی‌های پوستی کمک می‌کند

 

تقویت ایمنی بدن: یک ترکیب ضد باکتریایی در گیاه سنا وجود دارد که سیستم ایمنی بدن را در برابر مشکلات تقویت می کند. گیاه سنا باعث تقویت گلبول های قرمز خون شده و برای مبارزه با بیماری ها بدن را مقاوم می کند

 

مفید برای انجام کولونوسکوپی: گاهی‌اوقات هم از چای سنا برای پاک سازی روده‌ بزرگ قبل از انجام آزمایش کولونوسکوپی استفاده می‌شود. این آزمایش راهکاری درمانی برای مشاهده‌ی درون کولون یا روده‌ی بزرگ است. روده‌ی بزرگ، آخرین بخش دستگاه گوارش است و قبل از انجام کولونوسکوپی باید کاملا از مواد زائد تخلیه شود. به‌نظر می‌رسد مصرف سنا به ‌شکل خوراکی تأثیراتی مشابه روغن کرچک در تخلیه‌ی روده دارد

 

مدر (ادرار آور): سنا یک ادرار آور طبیعی است که با داشتن این خاصیت به از بین بردن مقادیر زیاد نمک، چربی و سموم از بدن کمک می کند.همچنین می تواند انسداد ادرار را برطرف کند.استفاده زیاد از چای برگ سنا ممکن است باعث از دست رفتن آب بدن شود، بنابراین حتما هنگام استفاده از این چای آب زیادی بنوشید

 

ضد باکتری: روغن های معطری مثل تاتن در برگ سنا وجود دارد که به آن خواص ضدباکتری می بخشد. شما برای جلوگیری از رشد و تکثیر باکتری ها و قارچ می توانید از برگ سنا استفاده کنید. جویدن برگ این گیاه باعث از بین بردن عفونت های دهان می شود

 

بواسیر (هموروئید): هموروئید، تورم رگ‌ها در مقعد و قسمت تحتانی رکتوم (راست‌روده) است. بواسیر یا هموروئید می‌تواند نشانه‌ی یبوست و فشاری باشد که به این ناحیه در هنگام دفع وارد می‌شود. این مشکل بسیار ناخوشایند و دردآور است و بسیاری از مبتلایان به آن به‌دنبال درمان‌های خانگی مناسب آن هستند.مشخص شده است که گیاه سنا در درمان لک های مقعد و بواسیر موثر است زیرا به کاهش تورم کمک می کند و بهبودی سریع را تسهیل می کند. علاوه بر این، از آنجایی که باعث ایجاد مدفوع نرم می شود، در بیماری های پاتولوژیک مانند شکاف مقعد به ترمیم و تسریع روند بهبود کمک میکند.ترکیبات موجود در این گیاه جذب دستگاه گوارش شده و به جداسازی مواد غیر قندی در روده ها کمک می کند.این امر منجر به تحریک روده شده و سرعت عبور مدفوع از روده را افزایش می دهد.

 

سلامت مو: گیاه سنا نه تنها موهای شما را تقویت می کند بلکه باعث بهبود وضعیت پوست سر و درمان شوره سر نیز می شود. درخشش و براق بودن را به موهای شما هدیه می کند. گیاه سنا؛ دارویی عالی است و می تواند با ریزش مو نیز مبارزه کند.برگ سنا را می توانید به عنوان یک نرم کننده طبیعی مو استفاده کنید. چرا که باعث تقویت و ضخیم شدن موهای شما می شود.سنا به دلیل مقادیر بالای مواد مغذی که دارد به تقویت فولیکول های مو کمک کرده و باعث پرپشت شدن و جلوگیری از ریزش آن ها می شود.برگ سنا به عنوان یک گیاه دارویی باعث می شود تا اثرات رنگ های شیمیایی روی موها کاهش پیدا کنید. در ابتدا موهای شما خشک به نظر می رسد اما پس از چند روز نرم می شود.موی شما اگر به صورت طبیعی تیره می باشد به کمک این گیاه روشن می شود.برگ سنا را می توانید به صورت موضعی برای داشتن موهای صاف و درخشان استفاده کنید. شما می توانید مقداری آب و ماست را با برگ سنا ترکیب کرده و یک ماسک مو تهیه کنید. همچنین از مواد دیگری مانند چای گیاهی و روغن های معطر نیز می توانید در این ماسک استفاده کنید. ماسک آماده شده را روی موهای خود قرار دهید. اجازه دهید خمیر به داخل پوست سر شما نفوذ کند. سر خود را با یک کیسه پلاستیکی بپوشانید و پس از چند ساعت موهای خود را آبکشی کنید.

 

ضد التهاب،ضد سرطان: از دیرباز تا کنون از سنا برای رفع مشکلات التهابی بدن نظیر سردرد، التهاب بافت‌ها و مفاصل و تب استفاده می ‌شده است. انتی اکسیدان های موجود در برگ سنا هم به کاهش وقوع بیماری‌های مزمن بدن کمک می‌کند. بنابراین با خنثی کردن رادیکال های آزاد قبل از ایجاد استرس اکسیداتیو، بیماری‌های مزمن و سرطان، به‌ویژه سرطان روده بزرگ، به سلامت بدن کمک می‌کند

 

ضد انگل: برخی از ترکیبات موجود در چای سنا دارای خاصیت ضد عفونی انگلی هستند. موادی نظیر سنوسید که در چای سنا وجود دارد به آن خاصیت ضدانگلی می‌دهد. با از بین بردن کرم ها و سایر انگل های موجود در روده، این چای می تواند به شما کمک کند تا حد ممکن از مواد مغذی ناشی از مصرف مواد غذایی استفاده کنید

 

پاکسازی کولون(روده بزرگ): سنا به دلیل اثرات ملین آن به عنوان "گیاه تمیز کننده" مورد توجه قرار گرفته است. از برگ سنا در طب سنتی چین برای پاک کردن گرمای جمع شده در روده بزرگ استفاده می شود و به خلاص شدن از مواد غذایی قدیمی که با گذشت زمان در آنجا راکد مانده کمک می کند .

 

رفع عفونتهای پوست: برگ سنا دارای خواص ضد باکتری می باشد که به درمان بیماری های پوستی کمک می کند. خمیر تهیه شده از برگ های سنا باعث درمان بیماری های پوستی مانند آکنه می شود و برای درمان اگزما کاربرد دارد. استون و اتانول موجود در این برگ برای درمان آکنه بسیار موثر است

 

کاهش وزن و چربی شکمی: چای برگ سنا برای کاهش وزن مفید است. در مرحله اول به رفع یبوست های گاه به گاه که اغلب در رژیم های کم فیبر اتفاق می افتد کمک می کند. دوم اینکه، طعم دار و کم کالری می باشد و باعث می شود تا شما مصرف مایعات را در بدن خود افزایش دهید. نوشیدن مایعات بیشتر باعث می شود کمتر غذا بخورید. ثالثاً، در از بین بردن سموم و غذای هضم نشده در روده بزرگ نقش موثری دارد. این پاکسازی و سم زدایی باعث جذب بهتر مواد مغذی وافزایش سوخت و ساز بدن می شود و در نتیجه باعث کاهش وزن می گردد.برای برطرف کردن چاقی شکم، اولین درمانش سنای مکی و گل سرخ است، به این منظور بایستی، برگ سنا و گل سرخ را مخلوط کرده، مانند چای معمولی دم کرده و مصرف شود. سنای مکی این خاصیت را دارد که چربی بدن اعم از چربی خون، چربی دور شکم و کبد چرب را درمان و از بدن خارج می کند. البته همه مسهل‌ها این خاصیت را دارند ولی سنا این خاصیت را بیشتر دارد و اثر گذارتر است

 

عوارض و موارد منع مصرف


- مصرف چای سنا در بلندمدت باعث مسمویت‌های کبد می‌شود

- از عوارض خفیف ‌تر مصرف چای سنا نیز می‌توان از این موارد نام برد: حالت تهوع، استفراغ، اسهال، نرسیدن آب کافی به بدن، انقباضات شکمی، ضعف ماهیچه ها، افزایش میزان ادرار.

- بانوانی که در دوران بارداری یا شیردهی هستند، نباید از چای سنا استفاده کنند .

- مصرف مداوم چای سنا منجر به برهم‌ خوردن تعادل مواد شیمیایی بدن می‌شود. این اثرات به‌صورت کاهش سطح الکترولیت‌های بدن خود را نشان می‌دهند.به طور مثال ممکن است باعث کمبود یا فقدان پتاسیم شود که عوارضی همچون آریتمی قلبی(تغییرات در ریتم قلب) و ضعف عضلات را به دنبال دارد.

- مصرف چای سنا در بلندمدت مانع از عملکرد صحیح روده‌ها می‌شود. علت این است که روده‌ها به سنوسیدهای موجود در سنا وابسته می‌شوند و چنین وابستگی و اعتیادی به‌سختی ازبین می‌رود. بنابراین با قطع مصرف چای سنا، امکان بروز یبوست و ناراحتی های معده به‌وجود می‌آید. مصرف چای سنا بیش از ۲ هفته توصیه نمی‌شود

- برخی افراد به دلایل مختلف نسبت به برگ سنا حساسیت دارند و این امر باعث تغییر رنگ ادرار در آنها می شود. شما می بایست پس از مشاهده این امر دیگر از برگ سنا استفاده نکنید

 

تداخلات دارویی

 

مصرف سنا با رقیق کننده های خون،دیورتیک ها(داروهای ادرارآور)، ضد انعقادها، کورتیکواستروئیدها و داروهای سلامتی قلب تداخل دارد.این داروها (مانند وارفارین و دیگوکسین) ممکن است کاهش پتاسیم را تقویت کنند.

داروهای ضد درد، ضد تب، ضد التهاب و استروئید (پاراستامول، کتوپروفن، استرادیول و غیره) نیز ممکن است با مصرف سنا تداخل داشته باشند. گیاه سنا باعث افزایش یا کاهش جذب این داروها می شود.

 

  • 01 بهمن 1399
گیاهان دارویی

برچسب ها

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *