تاج خروس

  • 05 بهمن 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۷ دقیقه
تاج خروس
یکی از گیاهان گلداری که 60 گونه متفاوت دارد، گیاه تاج خروس می باشد که دارای خواص و فواید زیادی است. این گیاه، گل هایی به رنگ بنفش، قرمز و زرد می دهد.دلیل نامگذاری این گیاه هم به دلیل شباهت فراوانی است که به تاج خروس دارد . می توان گفت این گیاه از نظر مزه، بسیار شبیه به اسفناج می باشد و بالاترین میزان کلسیم، فسفر و آهن را در میان دیگر سبزیجات دارد. برگ های این گیاه داراری پروتئین و کاروتن زیادی بوده و ویتامین ها و مواد مغذی بی نظیری در آن یافت می شود.تاج خروس سرشار از ویتامین A، تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، ویتامین B6، فولات، ویتامین C، ویتامین E، منیزیم، منگنز، آهن، روی، مس، فسفر، سلنیوم، کلسیم، پتاسیم، پروتئین و فیبر است.

تاج خروس با نام علمی Amaranthus retroflexus یکی از گیاهان گلداری است که 60 گونه متفاوت دارد و دارای خواص و فواید زیادی است. این گیاه، گل هایی به رنگ بنفش، قرمز و زرد می دهد.دلیل نامگذاری این گیاه هم به دلیل شباهت فراوانی است که به تاج خروس دارد . می توان گفت این گیاه از نظر مزه، بسیار شبیه به اسفناج می باشد و بالاترین میزان کلسیم، فسفر و آهن را در میان دیگر سبزیجات دارد. برگ های این گیاه داراری پروتئین و کاروتن زیادی بوده و ویتامین ها و مواد مغذی بی نظیری در آن یافت می شود.تاج خروس سرشار از ویتامین A، تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، ویتامین B6، فولات، ویتامین C، ویتامین E، منیزیم، منگنز، آهن، روی، مس، فسفر، سلنیوم، کلسیم، پتاسیم، پروتئین و فیبر است.  قسمتهای قابل استفاده گیاه،ساقه ،برگ و دانه آن است. استفاده از ساقه های گیاه تاج خروس در سوپ و سبزی خوردنی، استفاده از برگ های تاج خروس برای تهیه سالاد، استفاده از دانه های تاج خروس به عنوان غلات به صورت پخته(توجه داشته باشید که دانه های خام تاج خروس را نمی توان خورد چون حاوی اگزالات و نیترات هستند.)استفاده از آرد دانه های تاج خروس برای تهیه نان.دانه های گیاه تاج خروس به عنوان غلات در نظر گرفته می شود، دانه های گیاه تاج خروس گرد بوده و دارای رنگ های زرد، قهوه ای، سفید و سیاه است. البته باید به این نکته توجه کرد که تمام انواع گیاه تاج خروس مفید نیستند چرا که برخی از گونه های آن جزء علف هرز محسوب می شود. طبیعت تاج خروس سرد و خشک می باشد.

 

 

خواص تاج خروس

 

بالا بردن سطح ایمنی: گزارش ها می گویند که غلات فرآوری نشده به طور عجیبی برای سلامتی سیستم ایمنی کار می کنند و گیاه تاج خروس یکی از آنهاست که روغن آن تاثیر خوبی بر ایمنی می گذارد به خصوص برای کودکانی که از حساسیت رنج می برند.ویتامین C موجود در دانه های تاج خروس با افزایش تعداد کلبول های سفید خون، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری مزمن و عفونت را کاهش می دهد. گیاه تاج خروس همچنین سرشار از روی است که از عناصر شناخته شده برای تقویت سیستم ایمنی بدن به شمار می آید. روی نقش مهمی را ایفا می کند به خصوص در سیستم ایمنی افراد کهنسال. افراد با سنین بالا به عفونت حساسیت بیشتری دارند و روی به آنها کمک می کند که عاری از عفونت بمانند. مکمل های روی با افزایش تعداد سلول های لنفوسیت T ارتباط دارند که این نوع از سلول نوعی از گلبول های سفید هستند که به استحکام سیستم ایمنی بدن ارتباط دارند. سلول های لنفوسیت T عوامل مهاجم بیماری زا را از بین می برند.

 

ضد سرطان: تحقیقات جدیدی انجام شده است که معلوم می کند گیاه تاج خروس حاوی مواد پپتیدی است که این مواد می توانند التهاب بدن را کاهش داده و مانع از فعالیت های مخرب رادیکال آزاد شوند رادیکالهای آزاد باعث تغییر شکل سلول ها به سلول های سرطانی می شوند. از سوی دیگر پروتئین موجود در دانه های تاج خروس به سلامت سلول ها کمک کرده و سرطان را درمان می کند.این خاصیت تاج خروس در ترمیم سلول هلی آسیب دیده ای که بر اثرشیمی درمان دچار مشکل شده اندموثراست. همچنین تحقیقات نشان می دهد که ویتامین E موجود در تاج خروس به پیشگیری و درمان سرطان کمک می کند

 

سلامت گوارش: از جمله ارزشمندترین موادی که برای سلامتی دستگاه گوارش لازم است، فیبر می باشد که باعث افزایش و بهبود عملکرد باکتری های مفید روده می شود. همچنین حرکت راحت تر مدفوع درون روده، به میزان فیبر موجود در دستگاه گوارش بستگی دارد. محتوای فیبری بالای تاج خروس باعث گوارش خوب غذا شده و باعث بالا رفتن کارآیی مواد معدنی در بدن می شود. سوءهاضمه را درمان کرده، باعث بهبود عملکرد آنزیم های معده می شود.برای پیشگیری و درمان یبوست و بیماری سندروم روده تحریک پذیر مفید است. در کل برای کسانی که دچار بیماری های گوارشی معده و روده هستند کمک گرفتن از این گیاه بسیار سودمند خواهد بود

 

حاوی لیزین: سبزیجات و غلات اغلب فاقد این نوع از آمینو اسید است. گیاه تاج خروس مقدار کافی از لیزین را دارا می باشد که به جذب کلسیم در بدن، ساخت ماهیچه و تولید انرژی کمک می کند

 

سلامت چشم: وجود سطح بسیار بالای ویتامین A در برگ های گیاه تاج خروس موجب افزایش سلامتی چشم است. این آنتی اکسیدان ها می توانند مانع انحطاط چشم شده و پیشرفت آب مروارید و اختلالاتی مانند شب کوری را کاهش داده یا متوقف کند. با کاهش استرس در سیستم بینایی خود، میتوانید به بینایی سالم خود کمک کنید

 

منبع غنی پروتئین: غلظت بالای پروتئین در این گیاه به این معنا است که بدن می تواند پروتئین های گیاهی آن را به آمینو اسید های قابل استفاده تغییر دهد که از آن پروتئین های قابل استفاده بسازد. میزان پروتئین این گیاه از برنج، ذرت و گندم سیاه نیز بیشتر بوده و هشت نوع آمینواسید ضروری را نیز دارد. پروتئین برای رشد و تولید سلول ها و بافت های جدید و همچنین برای انرژی های فوری دیگری که در سوخت و سازهای عملکردی مورد نیاز است، ضروری می باشد.از طریق این ویژگی به عضله سازی در ورزشکاران و بدنساران کمک می کند، برای عملکرد بهتر و صحیح مغز و اعصاب مفید بوده و به عنوان یکی از بهترین منابع غنی پروتئین برای گیاهخواران شناخته می شود. این گیاه از غلظت پروتئین بیشتری نسبت به سایر غلات برخوردار می باشد. علاوه بر آن حتی برگ های تاج خروس حاوی پروتئین های مفیدی است.

 

موثر در درمان واریس: گیاه تاج خروس حاوی فلاونوییدی به نام روتین به مقدار بالا است که با محکم کردن دیواره مویرگها مستقیما به از بین بردن تورم سیاهرگ کمک می کند. این ماده همچنین به غلظت بالای ویتامین C کمک میکند که یک جزء مهم در تولید کلاژن است. که این موضوع در ترمیم و تحکیم دیواره رگ های خونی موثر است.همچنین خواص ضد التهابی آن به تقویت مویرگ ها کمک کرده و خطر ابتلا به واریس پا را کاهش می دهد

 

مفید در درمان بیماریهای التهابی: دانه های تاج خروس دارای خواص ضد التهابی هستند و می تواند جهت درمان بیماری های التهابی مانند نقرس و آرتریت و دیگر بیماری های از این قبیل مفید باشد

 

 مفید در بارداری: فولات عمدتا به عنوان یک ماده معدنی نگریسته می شود. اما این ماده مخصوصا برای مادران باردار مهم است. فقدان فولیت می تواند منجر به آسیب کانال های عصبی در نوزادان شود. از آنجا که تاج خروس حاوی مقادیر بالایی از این ماده است می تواند در کاهش خطر ابتلای جنین به نقایص کانالهای عصبی موثر باشد.تاج خروس قدرت اکسیژن رسانی بالایی به بدن جنین دارد که این خود باعث می شود که جنین دارای رشد مطلوبی باشد، بهتر است از این گیاه در دوران شیر دهی استفاده نشود

 

ضد دیابت: گرچه گیاه تاج خروس مقدار زیادی قند گلوکز دارد اما در کمال تعجب این گیاه برای افراد مبتلا به دیابت مضر نخواهد بود. در یکی از تحقیقات موش ها از روغن یا دانه تاج خروس تغذیه کردند و یک سطح بالای انسولین و کاهش همزمان قند خون را نیز تجربه کردند. مصرف گیاه تاج خروس به صورت متعادل باعث می شود تا سطح انسولین افزایش یافته و میزان قند خونشان کاهش یابد

 

سلامت دهان: کلسیم تاثیر زیادی بر سلامت دندان ها و بهداشت دهان دارد. همچنین استخوان ها از کلسیم ساخته شده است و کاهش میزان کلسیم بدن می تواند باعث پوسیدگی دندان ها و پوکی استخوان ها گردد. تحقیقات نشان داده اند که این گیاه داراری مقدار زیادی کلسیم بوده که حدود سه برابر کلسیم موجود در شیر می باشد.   


تصفیه خون و درمان کم خونی: کمبود آهن در بدن موجب ابتلا به کم خونی یا آنمی می شود. مقادیر قابل توجه آهن موجود در دانه های تاج خروس به افزایش تعداد گلبول های قرمز خون کمک کرده و از این طریق به پیشگیری و درمان کم خونی کمک می کند.

 

کاهش فشار خون: پتاسیم به کاهش تنش و استرس بر روی عروق خونی کمک کرده و فشار خون بالا را درمان می کند. گیاه تاج خروس حاوی مقادیر قابل توجهی پتاسیم است که می تواند به منطور کاهش فشار خون مورد استفاده قرار گیرد.

 

حاوی مواد معدنی ضروری: گیاه تاج خروس یک منبع سرشار از مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیم، مس، روی، پتاسیم و فسفر است. این مواد معدنی ماهیچه ها و استخوان ها را محکم می کنند، به افزایش انرژی کمک می کنند و برای هزاران فرآیند داخل بدن حیاتی هستند

 

کاهش وزن: این گیاه برای رژیم های لاغری بسیار مناسب است زیرا نه تنها باعث جذب بیشتر آب می شود بلکه کلسترول خون را نیز کاهش می دهد. خوردن برگ ها و دانه های تاج خروس به دلیل دارا بودن مقادیر زیادی از فیبر و پروتئین می تواند به شما در کاهش وزن کمک کند.  در یک فنجان گیاه تاج خروس پخته شده، حدود 5 گرم فیبر غذایی وجود دارد که این مقدار حدود 21 درصد از نیاز بدن به فیبر غذایی را تامین می کند. بخشی از این فیبر قابل هضم نبوده و برای دفع به روده بزرگ منتقل می شوند. همین مسئله باعث پیشگیری از یبوست می شود. مقادیر بسیار بالای فیبر و پروتئین موجود در تاج خروس به کاهش اشتها کمک کرده و با جلوگیری از پرخوری باعث لاغری و کاهش وزن می شود.کاهش خوراکتان در میان وعده ها، به شما کمک می کند وزن اضافی خود را از بین ببرید.

 

سلامت قلب و عروق: این گیاه برای درمان گرفتگی رگ ها یا تنگ شدن رگ ها بسیار مفید است. افرادی که به بیماری شریان کرونری دچار هستند، می توانند از روغن گیاه تاج خروس استفاده کرده و از مزایای آن برای کاهش بیماری های قلبی بهره مند شوند.  کسانی که دچارفشار خون بالایی هستند و همچنین کسانی که می خواهند از ابتلا به مشکلات قلبی پیشگیری کنند استفاده از دانه های تاج خروس که سرشار پتاسیم است می تواند به کاهش این مشکلات کمک زیادی بکند.پتاسیم با گشاد کردن عروق خونی به کاهش بار سیستم قلب و عروق کمک می کند.محتوای بالای فیتوسترول و فیبر موجود در تاج خروس به کاهش کلسترول خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی و آترو اسکلروزیس را کاهش می دهد.همچنین لیزین موجود در دانه های تاج خروس برای کاهش کلسترول بالای خون مفید است.علاوه بر آن، گیاه تاج خروس شامل مقدار زیادی از ویتامین K است که یک عامل مفید شناخته شده برای سلامت قلب است

 

سلامت پوست: برای بهره مند شدن از خواص تاج خروس برای پوست باید از روغن آن استفاده کرد، استفاده موضعی از این روغن به رفع چین و چروک و جوان سازی پوست صورت کمک می کند. از شل شدن پوست جلوگیری کرده و موجب کند شدن روند پیری می شود و همچنین مشکلات پوستی از قبیل اگزما و پسوریازیس را برطرف می کند.کوبیدن شاخه های جوان و سبز این گیاه و ضماد کردن آنها بر روی جوشهای چرکی به رفع این جوشها کمک می کند.

 

سلامت استخوان: برگ های تاج خروس حاوی دامنه ی گسترده ای از مواد معدنی است که شامل غلظت بالایی از کلسیم می باشد. کمتر گیاهانی وجود دارند که چنین سطح از غلظت کلسیم را در خود داشته باشند و این سطح از غلظت کلسیم استحکام استخوان را افزایش داده و مانع از پوکی استخوان می شوند.این مقدار از کلسیم به همراه خواص ضد التهابی موجود در دانه های تاج خروس به ترمیم و تقویت استخوان ها کمک می کند.کلسیم یک ماده معدنی محکمی است که از فقدان مواد معدنی در استخوان جلوگیری می کند و زندگی فعال شما را در سنین پیری افزایش می دهد

 

سلامت مو: گیاه تاج خروس حاوی لیزین است که در بدن ساخته نمی شود و یکی از آمینو اسیدهایی است که برای مو مفید است. این ماده فولیکول مو را تقویت کرده  و باعث افزایش رشد آن ها می شود.همچنین مقادیر بالای آهن موجود در تاج خروس به بهبود گردش خون در پوست سر کمک کرده و با تقویت فولیکول ها باعث درمان ریزش مو و مانع از کچلی مردان می شود. شما به راحتی می توانید عصاره برگ های گیاه را گرفته و بعد از شامپو زدن به موهایتان، آن را به موهایتان بمالید

 

فاقد گلوتن: گیاه تاج خروس همانند گندم سیاه و کینوآ که فاقد گلوتن هستند،هیچ گلوتنی ندارد. همانطور که می دانید گلوتن برای افراد که مبتلا به بیماری سلیاک هستند مضر بوده و می تواند مشکلاتی را برایشان ایجاد کند.(گلوتن پروتئین موجود در غلاتی مانند گندم و جو) به همین دلیل یکی از بهترین منابع غذایی برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک(یک اختلال خودایمنی که بدن فرد مبتلا به آن گلوتن را تحمل نمیکند) و افرادی است که به گلوتن حساسیت دارند و این به آن معناست میلیون ها نفر از افرادی که از بیماری سلیاک رنج می برند یک جایگزین مشخص برای دریافت منابع خوب در اختیار دارند. جالب اینجاست که گلوتن حتی برای افرادی که بدون حساسیت به این ماده هستند نیز مضر است. چون باعث فعال شدن پروتئینی به نام زنولین می شود.این پروتین سبب باز شدن اتصالات محکم بین سلولی روده می‌شود . همچنین فیتیک اسید موجود در آن باعث خارج شدن منیزیم از فراهمی زیستی می شود .


برخی کاربردهای تاج خروس در طب سنتی:

 

درمان خونریزی بینی

استفاده موضعی جهت درمان ترشحات واژینال

استفاده از دمنوش آن جهت غرغره کردن برای درمان زخم دهان و سوزش گلو

متوقف کردن خونریزی

درمان اسهال

کاهش خونریزی قاعدگی های بیش از حد

 


عوارض و مضرات

 

- تا به حال هیچ گزارشی مبنی بر بروز خطرات و یا عوارضی پس از مصرف تاج خروس ذکر نشده است. اما بهتر است از مصرف زیاد این گیاه پرهیز کرده و جانب احتیاط را حفظ کنید. اگر از بیماری خاصی رنج می برید قبل از مصرف با پزشک خود مشورت کنید.

- این نکته را باید بدانید که تاج خروس دارای املاح و ترکیبات سمی می باشد که که حتما باید قبل از استفاده حرارت ببیند.

- استفاده از برگ تاج خروس برای کسانی که دچار سنگ کلیه و سنگ صفرا هستند می تواند مضر باشد.

- بهتر است در دوران بارداری و شیردهی قبل از مصرف تاج خروس با پزشک خود مشورت کنند.

- کودکانی که دچار عدم تحمل پروتئین هستند ممکن است دچار اسهال و معده درد شوند.

- از مصرف همزمان لیزین و کلسیم خودداری کنید.

- دانه های تاج خروس به کاهش سطح انسولین خون کمک می کنند و همین می تواند باعث هیپوگلیسمی (افت قند خون)در برخی افراد شود

 

 

 

  • 05 بهمن 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *