بارهنگ

  • 13 آذر 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۱۰ دقیقه
بارهنگ
گیاه بارهنگ با نام علمی Plantago Major یکی از فراوان ترین و گسترده ترین گیاهان دارویی در جهان است. این گیاه در زیستگاه های باز ،لبه های مزرعه ، و زمین های مرتفع و چمنزارها ،در طول مسیرها ، دیده می شود. این گیاه طیف وسیعی از انواع خاک ، باروری و ph را تحمل می کند و حتی در خاک ضعیف و فشرده نیز رشد می کند. این گیاه دارای سیستم ریشه ای فیبری عمیق ، متراکم و شاخه ای است.

گیاه بارهنگ با نام علمی Plantago Major یکی از فراوان ترین و گسترده ترین گیاهان دارویی در جهان است.  این گیاه در زیستگاه های باز ،لبه های مزرعه ، و زمین های مرتفع  و چمنزارها ،در طول مسیرها ،  دیده می شود. این گیاه طیف وسیعی از انواع خاک ، باروری و ph را تحمل می کند و حتی در خاک ضعیف و فشرده نیز رشد می کند. این گیاه دارای سیستم ریشه ای فیبری عمیق ، متراکم و شاخه ای است. برگهای بالغ این گیاه، ضخیم ، چرمی ، پهن و بیضی هستند و حداکثر ۱۲ سانت دارند و دارای ۳ یا بیشتر رگه برجسته به موازات لبه برگ هستند. بذرهای بارهنگ به رنگ قهوه ای تیره است.در کتب سنتی کهن به آن لسان الحمل یعنی زبان گوسفند می گویند ، که این نام به دلیل شباهت برگهای این گیاه به زبان گوسفند است.نامهای دیگر آن ذنب الفار و  بارتنگ است. بارهنگی که در طب سنتی بیشتر از آن استفاده می‌کنند، گیاه Plantago major یا لسان‌الحمل کبیر است، گیاه Plantago lanceolata نیز که آن را به اسامی بارهنگ سرنیزه‌ای (بارهنگ کاردی) یا لسان‌الحمل صغیر می‌نامند، خواص مشابهی دارد و آن را نیز مورد استفاده قرار می‌دهند. طبیعت این گیاه سرد و خشک است.


خواص بارهنگ:

مفید برای معده و دستگاه گوارش:گیاه بارهنگ به دلیل خاصیت قابض ، به عنوان درمانی برای اسهال ، گاستریت ، کولیت و سایر بیماریهای گوارشی مفید است. از این دارو به عنوان درمانی برای عفونت های معده و روده و همچنین عفونت های مجاری ادراری استفاده می شود و از آنجا که گیاه دارای خاصیت ضد اسپاسم  است می توان از آن برای تسکین سوزش و کاهش اسپاسم در رابطه با کولیک در نوزادان و کودکان خردسال استفاده کرد. دانه ها را می توان به عنوان یک ملین  به خوبی استفاده کرد. 

جلوگیری از خونریزی:خاصیت قابض این گیاه می تواند در مورد خونریزی کوچک مورد استفاده قرار گیرد. فقط برگ آن را بجوید و یا خمیر آن را روی موضع خونریزی قرار دهید. 

تسکین  سرفه و سرماخوردگی:گیاه بارهنگ هم خاصیت تحریک کننده دارد و هم خاصیت ضد تشنجی دارد که باعث می شود برای درمان سرفه و سرماخوردگی مناسب باشد. این خاصیت های ضد التهابی ، خنک کننده و تسکین دهنده درد ، باعث می شود که بارهنگ گزینه مناسبی برای گلودرد باشد. گیاه بارهنگ ترشح مخاط را در بدن به ویژه در سیستم تنفسی کاهش می دهد.برای درمان سرفه و سرماخوردگی ، مقدار زیادی جوشانده بارهنگ  بنوشید. و برای گلو درد با این جوشانده غرغره کنید.

مفید برای دیابت: بارهنگ ممکن است به کنترل قند خون خود نیز کمک کند فیبرهای محلول در آب می توانند بعد از صرف غذا، سطح قند خون و میزان جذب کربوهیدرات را کاهش دهند. مطالعه ای نشان داد زمانی که مردان با دیابت نوع 2">دیابت نوع 2 به مدت 8 هفته 5.1 گرم بارهنگ روزانه مصرف می کنند سطح قند خونشان بهبود می یابد. 

مفید برای کودکان: عصاره برگ های بارهنگ را با روغن بادام شیرین و موم مخلوط کنید این ترکیب می تواند به عنوان پادزهر موثر برای پوشک و نیزپشه گزیدگی برای کودکان مورد استفاده قرار گیرد تکه ای یخ را در برگ قرار دهید و از آن برای ماساژ دادن پوست کودک استفاده کنید این کار تضمین می کند که پوست عاری از قرمزی و التهاب است همچنین انعطاف پذیری و نرمی پوست را افزایش می دهد. 

رفع جوش و آکنهبارهنگ جوش و آکنه را تسکین می دهد.بارهنگ در کشیدن ناخالصی ها و عفونت از پوست فوق العاده است. همچنین باعث تسکین ، کاهش التهاب و از بین بردن باکتریها می شود. برای تمیز کردن عمیق از لعاب تخم بارهنگ به عنوان ماسک صورت استفاده کنید و از آن به عنوان یک تونر صورت صبح و شب استفاده کنید.

یک ادرار آور طبیعی:بارهنگ درمانی طبیعی برای بیماری های التهابی مثانه و کلیه ها می باشد. ادرار اور طبیعی و مسکن است و ادرار کردن مکرر را ممکن می سازد در نتیجه سموم را از کلیه ها و مثانه پاکسازی می کند همچنین در تسکین آماس در مسائل مختلف سلامتی نیز موثر است هم چنین می تواند به عنوان درمانی موثر برای شب ادراری کودکان به کار رود. 

رفع قرمزی چشمهای خسته:جوشانده بارهنگ خنک شده را می توان به عنوان کمپرس برای چشم های قرمز ، تحریک و خسته شده استفاده کرد. پد های پنبه ای که در جوشانده بارهنگ نیز می توانند روی چشمان بسته قرار گیرند تا تحریک کمتر شود.

درمان مسمومیت خونی: درمانی موثر برای مسمومیت خونی ارائه می کند می توانید از آن به طور روزانه به عنوان ضماد یا چای استفاده کنید تا از مزایای آن بهره ببرید. 

درمان نیش حشرات: عصاره این برگ ها شامل عناصر ویژه ای است که خارش، التهاب و درد مرتبط با گزش حشرات و زنبور را کاهش می دهند. در نتیجه درد پوست را تسکین می دهد. 

درمان اگزما و پسوریازیس : از بارهنگ می توان برای رفع خارش و تورم مرتبط با این شرایط پوستی و همچنین محافظت از پوست در برابر عفونت استفاده کرد. گیاه بارهنگ یکی از بهترین گیاهان تسکین دهنده خارش در مبتلایان به اگزما محسوب می شود.

درمان آفتاب سوختگی و سوختگی سطحی: عصاره برگ های تازه بارهنگ را خارج کرده و آن را روی موضع آسیب دیده بمالید. هم چنین می توانید با خرد کردن این برگ ها با آب سرد برای منافع مشابه ضماد بسازید همچنین بارهنگ می تواند برای بهبود سریع سوختگی های سطحی بسیار مفید باشد.بارهنگ به جلوگیری از عفونت ، کاهش التهاب و سهولت درمان در سوختگی کمک می کند.سوختگی های خفیف ، اگرچه جدی نیستند اما می توانند بسیار دردناک و دردناک باشند و باعث آزار می شوند. چند ساعت اول از برگ بارهنگ روی سوختگی استفاده کنید و سپس به طور مرتب از آن استفاده کنید. می توانید از بارهنگ به عنوان پانسمان نیز استفاده کنید.

ضد سرطان: ماهیت ضد التهاب این گیاه این امکان را به وجود می آورد که به عنوان عامل ضد سرطانی و ضد توموری نیز عمل کند. بارهنگ رشد سلول های سرطانی و تومور را سرکوب می کند و در نتیجه در تسهیل و جلوگیری از شیوع این بیماری بدخیم بسیار کارآمد است. 

درمان بواسیر: خصوصیت قابض بودن گیاه بارهنگ به کوچک کردن بواسیر کمک می کند. خاصیت ضد التهابی ، خنک کننده و ضد درد وتسکین دهندگی آن،باعث تسکین درد می شود. یک برگ بارهنگ را روی بواسیر خارجی بمالید . شما همچنین می توانید روزانه چند فنجان چای بارهنگ بنوشید تا به بواسیر داخلی کمک کرده و به معالجه خارجی آن کمک کند. 

کم کردن خونریزی قاعدگی و کمک به مسائل بعد زایمان: خاصیت ضد اسپاسمی بارهنگ ،این امکان را می دهد که در طول پریود های دردناک برای تسکین دردهای قاعدگی بکار رود. هم چنین فرد می تواند از بارهنگ برای جلوگیری از خونریزی شدید در طول دوره ها استفاده کند. مطالعات نشان می دهند که این گیاه می تواند برای بهبود مادر پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد.طبیعت قابض آن خونریزی پس از زایمان را کنترل میکند.این گیاه همپچنین به از بین رفتن بقایای جفت نیز کمک می کند.به دلیل خاصیت ضد اسپاسم، در رفع گرفتگی عضلات، پس از زایمان نیز موثر است.برای رحم نیز پس ازتولد نوزاد خاصیت جمع کنندگی دارد.

رفع شوره سر: این گیاه درمانی موثر برای شوره و پوسته پوسته شدن پوست سر میباشد خاصیت ضدعفونی کنندگی و ضد میکروبی این گیاه پوست سر را از عفونت و شوره سر محافظت می کند. 

سرعت بخشیدن به روند بهبود زخم:مواد تشکیل دهنده در برگ گیاه ، خاصیت میکروب کشی و ضد باکتری دارد. در نتیجه وقتی روی زخم ها به طور روزانه زده می شود این گیاه به کشتن میکروب ها کمک می کند و ترمیم ،سریع تر انجام می شود.این گیاه همچنین به از بین بردن جای زخم کمک فراوان می کند.

کاهش اشتها: از آنجا که این گیاه دارای خواص ادرارآور است،سموم را دفع می کند. هم چنین ویژگی هایی دارد که به مهار دردهای گرسنگی تا حد زیادی کمک می کند.3 گرم از این گیاه را در 250 میلی لیتر آب ریخته و نیم ساعت قبل از هر وعده غذایی مصرف کنید.استفاده از آن حداکثر سه بار در روز اشتها را کاهش می دهد.

سلامت قلب و عروق: مطالعات نشان داده است که بارهنگ کلسترول بد را کاهش داده، کلسترول خوب را بهبود می بخشد و تعادل بین این دو را حفظ می کند. وقتی همه این عناصر تحت کنترل هستند، ریسک بیماری های قلبی - عروقی کاهش می یابد.

درمان زخم دهان و خونریزی لثه: چای گیاه بارهنگ می تواند به عنوان دهانشویه برای بهبود زخم های دهان استفاده شود. می توانید برگ بارهنگ تازه را جوید تا آب میوه ها آزاد شود و سپس برگ های جویده شده را به قسمتی از دهان خود که در اثر زخم آسیب دیده است ، ضماد کنید .

خونریزی لثه یکی دیگر از شرایطی است که با استفاده از جوشانده این گیاه بهبود می یابد.خاصیت هموستاتیک و قابض، خونریزی را متوقف می کند ، در حالی که اقدامات ضد التهابی این گیاه ،تورم را کاهش می دهد و ترکیبات ضد میکروبی باکتری ها رااز بین می برد.

مشکلات تنفسی: خاصیت ضد التهابی این گیاه باعث تسکین التهاب مجاری تنفسی و مجاری برونشیتی در سرماخوردگی، برونشیت و انفلانزا می شود. دوز ایده آل آن یک قاشق چایخوری این عصاره ،دو بار در روز است .یک فنجان چای بارهنگ برای تسکین غشا مخاطی مناسب است. 

زخم معده: از آنجا که بارهنگ دارای خواص ضد التهابی است ، اثرات ضد التهاب آن برای افرادی که زخم معده دارند مفید هستند.با توجه به روش های سنتی، خوردن برگ های خشک شده بارهنگ در ترکیب با عسل به صورت ناشتا و با معده خالی به درمان زخم معده کمک خواهد کرد.

درمان سل و سیفیلیس: این گیاه می تواند هم به صورت خارجی و هم به صورت داخلی برای درمان بیماری سل و سیفیلیس مورد استفاده قرار گیرد.

درمان یبوست:دانه های بارهنگ برای در درمان یبوست مزمن موثر هستند این دانه ها برای نرم کردن مدفوع بعد از عمل جراحی راست روده ، در طول دوران بارداری، یا افراد مبتلا به بواسیر و آنهایی که شکاف مقعد دارند مورد استفاده قرار می گیرد. هم چنین در درمان سندروم روده تحریک پذیر ، اسهال خونی و اسهال موثر است.

10 گرم از این دانه ها را در حدود 100 میلی لیتر آب بریزید و بخورید. پس از آن حداقل 200 میلی لیتر آب بنوشید. بدون آب کافی، این دانه ها وقتی خورده می شوند گلو را مسدود می کنند و یا باعث انسداد می شوند و حتی می توانند شما را خفه کنند.

دیگر خواص بارهنگ:

*  تب‌ بر، تصفیه‌ کننده‌ خون، آرام‌ کننده و رافع تحریکات مجاری تنفسی و ادراری.

* رفع ناراحتی‌های آسم آمفیزم، اسهال‌های ساده و صفراوی، خون‌ریزی‌های دستگاه گوارش، ورم مخاط دهان، درد دندان و حتی درد گوش.

* تخم بارهنگ، قابض، محرک، تب ‌بر، معرق، مدر و معالج اسهال خونی، رفع اختلالات کلیوی و معالجه‌ کولیک، مالاریا، سرفه، آسم برونشیتی و قطع خون‌ریزی و معالجه‌ امراض مثانه و سوزاک

* تخم بارهنگ پس از خیس کردن، لعاب فراوان دارد و از قدیم به همراه دانه به، تخم قدومه و تخم مرو به عنوان چهارتخمه برای نرم کردن سینه، رفع گلودرد، صاف کردن صدا و رفع خشونت حلق و گرفتگی صدا استفاده می شده است. 

نحوه کاربرد و مصرف بارهنگ در برخی بیماریها

آسم: یک جوشانده از برگ های گیاه بارهنگ تهیه کنید. دو بار در روز مصرف کنید ویا  ۱ قاشق غذاخوری گیاه بارهنگ و آویشن را در ۱۰۰ میلی لیتر آب بجوشانید.
نصف قاشق غذاخوری شکر و آب لیمو را در این آب اضافه کنید. آن را بجوشانید تا نصف شود.ان را صاف کرده، یک فنجان از این جوشانده گرم را جرعه جرعه در هر ساعت بنوشید تا بهبود یابید.

زخم ها: برگ گیاه را گرم کنید. آنها را با روغن مخلوط کرده. دو بار در روز از آن در منطقه آسیب دیده استفاده کنید.
نیش: برگ های گیاهچه را گرم کنید. روزی دو بار بمالید.
رختخواب خواب: از عصاره  گیاه استفاده کنید.
برش پوستی: برگ گیاه را مستقیماً روی ناحیه آسیب دیده بمالید.
مثانه: یک چای تهیه شده از برگ گیاه  بارهنگ را تهیه کنید. این روزی دو تا سه استکان از این دمنوش میل نمایید
آفتاب سوختگی: چای تهیه شده از برگ بارهنگ را تهیه کنید. ناحیه آسیب دیده را با این مایع بشویید.

سوختگی: بلافاصله یکبرگ  را بمالید و یک باند را به محل زخم ببندید. این کار را تکرار کنید.
برفک دهانی: جوشانده  گیاه بارهنگ را برای برفک دهان غرغره کنید.
ریه ها: برای خلاص شدن از سرفه خشک و احتقان ریه ها ، جوشانده برگ های بارهنگ را بنوشید. برگ بارهنگ را در آب بجوشانید و روزی دو بار بنوشید.
مشکلات ادراری: یک جوشانده از بارهنگ دو بار در روز مصرف کنید.
برش ها و زخم های باز: با استفاده از برگ بارهنگ خرد شده ، خونریزی را از برش های تازه متوقف میکند.
برای زخم های دهان: ۲-۳ قاشق غذاخوریبارهنگ را در دهان ۳-۴ بار در روز میل کنید.
برای درد گلو / عفونت: غرغره با چای بارهنگ
شوره سر و سایر مشکلات پوست سر: چای بارهنگ یا  روغن آن  را به پوست سر بمالید و بعد از یک ساعت بشویید.
برای بهبود عملکرد کبد و کلیه: هر روز ۱-۲ لیوان چای بارهنگ بنوشید.
برای تسکین از التهاب دستگاه گوارش:  چای بارهنگ بنوشید.
در مورد سرماخوردگی ، آنفولانزا و عفونت های تنفسی: بارهنگ را زیر زبان بگیرید و یا چای گرم تازه دم کرده بارهنگ را با عسل بنوشید .


موارد احتیاط و منع مصرف: 

  • مصرف بارهنگ، برای افرادی که ناراحتی ریه دارند توصیه نمی‌شود.
  • استفاده از آن در دوران بارداری و شیردهی بایستی با احتیاط همراه باشد، زیرا روغن موجود در دانه که شباهتی به روغن خردل دارد، باعث تحریک رحم می شود و با حالت مسهلی که ایجاد می کند، ممکن است برای مادر و جنین ایجاد خطر کند.
  • توجه داشته باشید، در هنگام مصرف تخم بارهنگ، بایستی آب و مایعات به مقدار زیاد مصرف شود، تا موسیلاژ روی سطح دانه ها، به خوبی بتوانند آب جذب کنند و متورم شوند و از متراکم شدن در معده و روده جلوگیری شود. در صورت مصرف ناصحیح ممکن است باعث درد شکمی یا انسداد شود.
  • برخی افراد به روغن موجود در تخم بارهنگ حساسیت دارند و باعث بروز آلرژی، التهاب و درماتیت در افراد حساس می شود.
  • دوزهای زیاد ممکن است باعث افت فشار خون و اسهال شود. 
  •  در بیمارانی که انسداد روده یا ناراحتی شکمی دارند ، مصرف آن با احتیاط باشد.
  • مبتلایان به اختلالات خونی یا مستعد لخته شدن خون نباید از گیاه بارهنگ در داخل استفاده کنند. 

تداخل دارویی:

* بهتر است از مصرف هم‌زمان بارهنگ با وارفارین خودداری کنید. زیرا بارهنگ حاوی ویتامین k است. افرادی که از وارفارین و سایر داروهای ضدانعقاد خون استفاده می‌کنند، باید مقدار ثابتی از ویتامین K را مصرف کنند تا احتمال تغییر در میزان تأثیرگذاری داروهایشان کاهش پیدا کند. 

* گیاه بارهنگ با دارو های ضد اسهال مثل قرص دیفنوکسیلات و فرآورده های حاوی ترکیبات شبه مرفین به علت امکان انسداد روده نباید مصرف شود. 


  • 13 آذر 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

موسیر
خارخاسک
گشنیز
جوانه گندم
جینسینگ
خار مریم
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *