کنجد

  • 18 آذر 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۱۰ دقیقه
کنجد
کنجد با نام علمی Sesamum indicum یکی از قدیمی ترین دانه های موجود در طبیعت است که 1600 سال قبل از میلاد مسیح شناخته شده است.در واقع گیاه کنجد کُهن‌ترین گیاهی است که به‌خاطر دانه‌ها و روغنش کشت شد.گیاهی با میوه های کپسولی شکل و پر از دانه های ریز، پهن و بیضی شکل.در عربی به آن سمسم می گویند و در زبان انگلیسی آن را Sesame می نامند.کنجد یک آنتی اکسیدان فوق العاده است.طبیعت آن گرم و تر می باشد.

کنجد با نام علمی Sesamum indicum یکی از قدیمی ترین دانه های موجود در طبیعت است که 1600 سال قبل از میلاد مسیح شناخته شده است.در واقع گیاه کنجد کُهن‌ترین گیاهی است که به‌خاطر دانه‌ها و روغنش کشت شد.گیاهی با میوه های کپسولی شکل و پر از دانه های ریز، پهن و بیضی شکل.در عربی به آن سمسم می گویند و در زبان انگلیسی  آن را   Sesame می نامند.کنجد یک آنتی اکسیدان فوق العاده است.طبیعت آن گرم و تر می باشد. کنجد دارای مواد معدنی فراوان از جمله آهن ،منگنز،کلسیم ،منیزیم و روی است.خاستگاه کنجد هندوستان است.


خواص کنجد:

کاهش فشار خون: مطالعات نشان داده اند که استفاده از روغن کنجد می تواند پرفشاری خون را کاهش دهد. منیزیم موجود در این روغن به کاهش فشارخون کمک می کند. 

پیشگیری از سردرد میگرنی: حجم بالای منیزیم در کنجد به کاهش گرفتگی راه های هوایی در بیماری آسم و پیشگیری از گرفتگی نوعی از رگهای خونی که در پیدایش حملات میگرن نقش دارد، کمک کرده و کلسیم موجود در کنجد نیز از سردردهای میگرنی جلوگیری می کند. 

منبع غذایی ارزشمند: کنجد منبع غذایی بسیار با ارزشی است. علاوه بر این که منبع خیلی خوبی از منگنز و مس است. از نظر کلسیم، منیزیم، آهن، اسد فولیک، فسفر، ویتامین B1 ، روی و فیبرهای غذایی نیز منبع ارزشمندی به شمار می‌رود. 

مفید برای دوران یائسگی: دانه های کنجد حاوی فیتواستروژن ها، ترکیبات گیاهی مشابه هورمون استروژن هستند که به کاهش علائم یائسگی مانند گر گرفتگی کمک کرده و خطر ابتلا به سرطان سینه را در زنان یائسه کاهش می دهد. 

کاهش افسردگی و اضطراب: دانه های کنجد حاوی مواد معدنی ضد استرس مانند منیزیم و کلسیم هستند و همچنین به تولید سروتونین که باعث کاهش درد،ایجاد شادی، خلق وخوی خوب و خواب عمیق میشود، کمک میکند. 

کاهش التهاب: دانه های کنجد همچنین به کاهش التهاب در مفاصل، استخوان ها و عضلات کمک میکند. با این حال نباید در خوردن آنها زیاده روی کرد. 

ضد روماتیسم:  ضد رماتیسم و برای ناراحتی کیسه صفرا مفید است. 

کاهش عوارض الکل برای کبد: با مصرف دانه های کنجد می توان از آسیب هایی که ممکن است الکل به کبد بزند، کاست. 

مفید برای تیروئید: دانه های کنجد منبع خوبی از سلنیوم هستند که نقش مهمی در ساخت هورمون های تیروئید دارد.علاوه بر این، دانه های کنجد منبع خوبی از آهن، مس، روی و ویتامین B6 هستند که از تولید هورمون های تیروئید حمایت کرده و باعث سلامت آن می شود.

بهبود گردش خون: دانه های قدرتمند کنجد، گردش خون را بهبود می بخشند، بدن را سم زدایی میکنند و از این طریق باعث از بین رفتن استرس و افسردگی نیز می شوند.

تقویت قلب: روغن کنجد با جلوگیری از ضایعات آترواسکلروز و با داشتن ترکیبات آنتی اکسیدان و ضد التهابی، سلامت قلب را تقویت می کند. 

کاهش وزن: ترکیبات دانه کنجد باعث می‌شود کبد آنزیم‌های چربی‌سوز بیشتری ترشح کند و در نتیجه بدن چربی بیشتری بسوزاند، اما برای کاهش وزن، افزودن کنجد به غذا به‌تنهایی به شما کمک نمی کند، بلکه باید آن را جایگزین غذاهای پرکالری‌تر کنید. به جای کره از حلوا ارده و به جای سس‌ چرب برای سالادهای خود از سس کنجد استفاده کنید. همچنین روغن کنجد به گونه‌ایست که برای سرخ کردن، پخت‌و‌پز و سالاد قابل استفاده است.

تقویت سیستم ایمنی:مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها، ویتامین ها و مواد معدنی موجود در دانه کنجد به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری ها را کاهش می دهند. 

افزایش قدرت بینایی: در طب سنتی چینی، ارتباطی بین کبد و چشم ها وجود دارد. کبد خون را به چشم ها می فرستد تا از عملکرد آن پشتیبانی کند.ار آنجا که کنجد بر عملکرد کبد تاثیر گذار است، به طور غیر مستقیم باعث افزایش قدرت بینایی می شود. 

بهبود پارکینسون:  تحقیقات حاکی از آن است که مصرف کنجد در بهبود روند بیماری پارکینسون تاثیرگذار بوده و همچنین به رشد سلول‌های عصبی مرکزی در نوزادان کمک می‌کند. 

تقویت عملکرد متابولیک: متابولیک، یک کلید حیاتی برای سلامت کلی بدن است. سطح بالایی از انرژی را به بدن میدهد و عملکرد ها را بهبود میبخشد و باعث رشد سلولی میشود. علاوه بر این کنجد، غنی از پروتئین های است که در داخل بدن شکسته میشود و اجزاء آن در عملکرد های مختلف بدن مورد استفاده مجدد قرار میگیرد. 

تقویت حافظه: تقریباً ۲۸ درصد مغز انسان از لسیتین تشکیل شده و همین ماده باعث پیشرفت بشر است. کنجد سرشار از لسیتین بوده و در نتیجه کسانی که کارهای فکری زیاد انجام می دهند و زیاد مطالعه می‌کنند باید کنجد را در برنامه غذایی خود قرار دهند و همیشه مقداری کنجد بوداده همراه داشته و برای کسانی که می‎خواهند حافظه شان تقویت شود، ۴۰ روز هر صبح یک قاشق غذاخوری کنجد توصیه می شود. 

ضد سرطان: دانه کنجد به دلیل مقادیر بالای آنتی اکسیدان هایی که دارد به کاهش رادیکال های آزاد بدن کمک کرده و خطر ابتلا به سرطان را کاهش می دهد.  دانه های کنجد حاوی ترکیبات ضد سرطان مانند اسید فیتیک، منیزیم و فیتواسترول هستند.دانه های کنجد بالاترین مقدار فیتواسترول را در بین تمام دانه ها و اجیل ها دارد. 

کاهش دردهای قاعدگی: مصرف کنجد باعث افزایش سطح ویتامین E در بافت‌ها شده و فرآورده‌های آن باعث کاهش التهاب و شدت انقباض‌های رحمی و در نتیجه کاهش میزان درد در دوران قاعدگی نیز می شود. 

حفظ سلامت مو: روغن دانه کنجد پر از مواد مغذی مورد نیاز برای سلامت پوست سر و مو است. غنی از اسیدهای چرب امگا است و به تغذیه ریشه های مو کمک میکند. همچنین پوست سر را مرطوب نگه میدارد، گردش خون را افزایش میدهد، در نتیجه رشد فولیکول های مو را بهبود می بخشد. 

درمان کم خونی: دانه های کنجد سیاه به طور خاص غنی از آهن هستند و برای کسانی که کم خونی و ضعف دارند ، بسیار توصیه میشود. 

بهبود بی میلی جنسی در یائسگی: کنجد در بهبود ترشح هورمون‌های جنسی در زنان یائسه نقش به سزایی دارد. 

پیشگیری از پوکی استخوان و حفظ سلامت استخوانها: یک مشت از دانه های کنجد بیشتر از یک لیوان شیر کلسیم دارد. همچنین مقدار بالای روی نیز باعث افزایش تراکم و سلامت استخوان ها میشود. دانه های کنجد حاوی مقدار قابل توجهی مواد معدنی ضروری مانند فسفر، روی و کلسیم هستند.مصرف مقادیر متوسط دانه کنجد به صورت منظم میتواند باعث جلوگیری از ایجاد کمبود های بدن در سلامتی استخوان ها شود. همچنین برای کسانی که از بیماری های استخوانی رنج میبرند، توصیه میشود.دانه های کنجد میتواند از بروز پوکی استخوان نیز جلوگیری کنند.

مناسب برای رژیم پروتئینی گیاهخواران: کنجد، منبع خوبی از پروتئین رژیمی است و اسیدهای آمینه باکیفیت، 20% این دانه را تشکیل می دهند. بنابراین، کنجد برای قرارگرفتن در رژیم گیاهی با پروتئین بالا، عالی است. 

تقویت پوست، مو و ناخن: یکی از ویژگی های برتر کنجد جلوگیری از ایجاد چین و چروک بر روی پوست بوده، بدین صورت که روغن موجود در دانه های کنجد از آسیب اشعه ماورا بنفش پیش گیری می کند و همچنین میزان بالای روی در کنجد به تولید کلاژن نیز کمک شایانی کرده و کلاژن هم موجب ایجاد الاستیسیته و ترمیم بافت های آسیب دیده می شود.استفاده منظم از روغن کنجد میتواند خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش دهد.

مورد دیگر اینکه میزان زیاد روی در کنجد، آکنه را کمتر و از نازک شدن موها جلوگیری می کند، مانع از ریزش موها بخصوص در خانمها می شود و در ضمن به دلیل همراه شدن این ماده مغذی با ویتامین E این اثرات چند برابر شده و می توان از خواص ضدچروک و سفیدکنندگی و ضدلک بودن این ویتامین استفاده کرد. اگر خوردن کنجد را در برنامه غذایی خود جای دهید، موهایی پرپشت و مقاوم تر خواهید داشت.

سلامت دهان و دندان: هزاران سال است که از مالیدن روغن کنجد روی دندان ها برای کاهش پلاک دندان، سفید کردن دندان ها و افزایش سلامت کلی دهان و دندان استفاده میشود. 

پیشگیری از دیابت: کنجد، دارای منیزیم و دیگر مواد مغذی است که با دیابت مبارزه می کنند. استفاده از روغن کنجد به عنوان تنها روغن خوراکی، در کاهش فشارخون و گلوکز پلاسما در افراد دیابتی حساس، موثر است. 

مصرف در بارداریویتامین های موجود در دانه کنجد (B1 و B2 و اسید فولیک ) برای تکامل جنین و ارتقاء سلامتی مادر باردار بسیار مفید بوده و گزینه خوبی برای زنان باردار جهت تأمین میزان پروتئین مورد نیاز خود و جنین می باشد. در سه ماهه‌ی سوم دوران بارداری، سیستم عصبی جنین در حال تکمیل است، در این مرحله باید پیام‌های عصبی از طریق مغز ارسال شود. برای اینکه مغز سالم شکل گیرد به املاح و ویتامین‌های متعددی نیاز دارد که یکی از آنها کلسیم می باشد. در ۳۰ گرم از دانه کنجد حدود ۲۵ درصد کلسیم وجود دارد که معادل یک سوم لیوان شیر است.

یکی از مسائلی که زنان باردار با آن مواجهند، کمبود آهن است و نیاز به مصرف آهن در دوران بارداری به شدت افزایش میابد، ،حجم خون در این دوران تقریباً دو برابر شده و سلول‌های خونی جنین و جریان خون‌ آن در حال شکل‌گیریست. مصرف ۳۰ گرم روزانه از کنجد، یک پنجم نیاز آهن را تأمین می کند.

کاهش کلسترول: کنجد برای پایین آوردن سطح کلسترول مفید است. این دانه، دارای دو ماده به نام های سسامین و سسامولین است که به گروهی از فیبرها به نام لیگنان ها تعلق دارند. لیگنان ها اثر کاهنده کلسترول دارند زیرا سرشار از فیبر رژیمی هستند.کنجد حاوی ترکیبات گیاهی به نام فیتو استرول است که ساختاری شبیه به ساختار کلسترول دارد. مصرف این دانه، سطح کلسترول خون را پایین می آورد، دانه کنجد، بالاترین میزان فیتو استرول را درمیان دانه ها و مغزها دارد.

سلامت تنفسی: منیزیم موجود در دانه های کنجد کمک میکند تا از اختلالات تنفسی، اسپاسم هوا و آسم جلوگیری شود. 

حفظ DNA در برابر رادیو اکتیو: سیسامول موجود در دانه ها و روغن کنجد DNA را در برابر آسیبهای رادیو اکتیو محافظت میکند. 

بهبود عملکرد هضم: دانه های کنجد توانایی کاهش یبوست و سایر مشکلات گوارشی را دارند. دانه های کنجد حاوی فیبر قابل توجهی هستند. فیبر برای هضم سالم بسیار مهم است زیرا سبب دفع مواد زائد میشود و سپس به راحتی از طریق روده بزرگ حرکت میکند. به این ترتیب فیبر مانع انسداد روده میشود.همچنین کلون را سالم نگه میدارد و احتمال ایجاد مسائل جدی دستگاه گوارش و سرطان را کاهش میدهد.

درمان آرتریت: یکی از مهمترین و موثرترین ترکیبات کنجد مس است.مس به دلیل حضور در بسیاری از سیستم های آنزیمی ضد التهابی و آنتی اکسیدانی، نقش مهمی در کاهش درد و رفع التهاب در بیماری‌های آرتریت روماتوئید دارد.علاوه بر آن در فعالیت نوعی آنزیم موثر است که برای اتصال کلاژن و الاستین مورد نیاز است. کلاژن و الاستین در ساختار، قدرت و قابلیت ارتجاع رگ های خونی، استخوان ها و مفاصل مهم هستند.

تقویت قوای جنسی: از آنجا که کنجد دانه ای مغذی با طبیعت گرم می باشد، برای چاق شدن و تقویت نیروی جنسی مفید بوده و گرفتگی صدا را از بین میبرد و نرم کننده معده و روده است. همچنین برای افزایش توان جنسی در مردان مؤثر است.

سلامت کودکان و نوزادان: ماساژ روغن کنجد، رشد و خواب نوزادان را بهبود میبخشد. جوش های روی پوست کودک مخصوصا در قسمتی که پوشک وجود دارد، میتواند با مالش روغن کنجد بهتر و حتی محافظت شود و خشکی پوست را از بین می برد. کنجد همچنین به رشد سلول‌های عصبی مرکزی در نوزادان کمک می‌کند. 


عوارض و موارد منع مصرف:

- دانه کنجد در برخی افراد ممکن است باعث آلرژی و حساسیت شود که به صورت شوک آنافیلاکسی بروز می کند. 

- بیشتر ارده‌هایی که در فروشگاه‌ها وجود دارند، اغلب از دانه‌های بدون سبوس درست شده‌اند، این محصولات اگر به‌اندازه‌ مصرف شوند عموما بی‌خطر هستند، اما باید بدانید که سبوس این دانه‌ها اگزالات بیشتری دارد و می‌تواند برخی از بیماری‌ها (مانند نقرس) را تشدید کند. 

- کنجد با تمام فوایدی که دارد برای معده ضعیف مناسب نیست، چون هضم آن سنگین است و ممکن است در افراد بسیار معدودی باعث ایجاد حساسیت شود و در بعضی مواقع مصرف زیاد کنجد خارش پوستی ایجاد می‎کند. 

- افرادی که فشارخون بالایی دارند بهتر است کنجد کمتر بخورند و دیگر اینکه زیادخوردن کنجد باعث بدبویی دهان می‎شود. 

افرادی که به بیماری ویلسون مبتلا هستند باید از مصرف زیاد دانه‌های کنجد به‌دلیل دارا بودن مس اجتناب کنند. بیماری ویلسون یک ناهنجاری ژنتیکی است که باعث تجمع مس در کبد می‌شود.



  • 18 آذر 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

تاج خروس
مویز
موسیر
سنجد
جوانه گندم
جینسینگ
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *