مصطکی

  • 23 آذر 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۵ دقیقه
مصطکی
مصطکی، (Mastic) نام صمغ زردرنگی است که از درخت کوچکی ی به نام پسته مصطکی با نام علمی (Pistacia lentiscus )گرفته می شود.بومي مناطق با آب و هوای مديترانه ای است و در آفريقاي شمالي و در بعضي از جزاير يونان كه به نام جزاير مصطكي معروف مي باشند، فراوان است.از میوه این درخت روغنی خوراکی استخراج می‌شود که به روغن مصطکی معروف است و خاصیت قابض دارد.در برخی مناطق به جای روغن زیتون برای پخت خوراک مصرف میشود.مصطکی به برادر کندر نیز معروف است.طبیعت آن گرم و خشک است.

مصطکی، (Mastic) نام صمغ زردرنگی است که از درخت کوچکی ی به نام پسته مصطکی با نام علمی (Pistacia lentiscus )گرفته می شود. بلندی آن معمولا تا 3 متر ولي اگر پرورش داده شود و از آن مراقبت نمايند، در باغ ها تا 14 متر نيز مي رسد. بومي مناطق با آب و هوای مديترانه ای است و در آفريقاي شمالي و در بعضي از جزاير يونان كه به نام جزاير مصطكي معروف مي باشند، فراوان است. از این گیاه در مصر باستان به منظور مومیایی کردن اجساد استفاده میشده است . این گیاه از خانواده پسته بوده، میوه آن کروی و به رنگ قرمز و کوچک است و پس از رسیدن سیاه رنگ می‌شود. از میوه این درخت روغنی خوراکی استخراج می‌شود که به روغن مصطکی معروف است و خاصیت قابض داشته، در برخی مناطق به جای روغن زیتون برای پخت خوراک مصرف میشود، ولی محصول عمده آن صمغ رزینی است که در اثر خراش‌های طبیعی یا خراش‌هایی که به همین منظور بر درخت وارد میکنند استخراج و در مصارف دارویی و صنعت داروسازی استفاده می‌شود. شیره زرد رنگ رزینی که در فارسی به نام رماس خوانده می شود.در ماه های گرم سال به صورت قطراتی کوچک و خود به خود از ساقه و شاخه های درخت مصطکی به بیرون می تراود. در مجاورت هوا سفت شده و به شکل قطرات اشک در بازار فروخته می شود. البته گاهی مصطکی به جای این‌ که روی شاخه‌ها و ساقه‌ی درخت باقی بماند، در پای درخت روی هم انباشته شده و به شکل قطعه‌های بزرگی درمی‌آید که چون با ناخالصی‌های دیگر مانند خاک و برگ مخلوط می‌شود، مرغوب نیست. مصطکی به برادر کندر نیز معروف است.در کتب طب سنتی  با نام‌های «مصطکی»، « مصطکی رومی»، « کندر رومی»، «مستکی» و «علِک رومی» از آن یاد شده است.طبیعت آن گرم و خشک است مصطکی را می‌توان بصورت جوشانده، مصرف خوراکی و روغن مصطکی استفاده نمود. 


خواص مصطکی:

رفع مشکلات گوارشی و بهبود هضم: مصطکی به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانی و ترکیبات ضد التهابی موجود در آن به هضم بهتر غذا کمک می کند و برای رفع درد، التهاب و ناراحتی های شکمی مفید است .

رفع عفونت معده ناشی از باکتری به نام Helicobacter pylori: اچ پیلوری5 نوعی باکتری گوارشی عامل زخم های گوارشی است که در برابر آنتی بیوتیک ها مقاومت نشان می دهد اما صمغ مصطکی روی آن موثر است. تحقیقات اولیه حاکی از آن است که مصرف  مصطکی اصل  به مدت ۲ هفته به از بین بردن عفونت هلیکوباکتر پیلوری در برخی افراد ،  و در برخی در طول ۵ هفته اثر می کند. با این حال ، مصرف این صمغ در از بین بردن عفونت هلیکوباکتر پیلوری در مقایسه با مصرف ترکیبی ازداروهای شیمیایی بهتر عمل میکند. 

رفع بوی بد دهان: جویدن مصطکی باعث خوشبو شدن دهان میگردد، اگر مصطکی را در دهان بگذارید و آن را بجوید بویی شبیه به کندر احساس می شود.جوشانده مصطکی  با سعد کوفی و شستن متناوب دندان‌ها با آن بوی بد دهان را رفع میکند. 

ضد سرطان:اخیراً مطالعه ای برای ارزیابی تأثیرات مصطکی بر روی سلولهای سرطانی انجام شد. نتایج بدست آمده نشان داد صمغ مصطکی نه تنها رشد تومورها را کند کرده بلکه خطرات سرطان پروستات و ریه را نیز کاهش می دهد. تحقیقات نشان داده روغن ضروری صمغ مصطکی در سرکوب تومورهایی که به سرطان روده بزرگ منجر می شود نیز موثر است.

تقویت حافظه: خوردن مصطکی همرا با کندر، برای تقویت هوش و حافظه بسیار مؤثر است. 

سلامت کبد:صمغ مصطکی سطح آنزیم هایی که در کبد وجود دارند و منجر به آسیبهای کبدی می شوند را کاهش می دهد.هم چنین در رفع سردی کبد، جوشانده مصطکی بسیار مفید است به این منظور، یک قاشق چای‌خوری از صمغ مصطکی را در یک لیوان آب جوش بریزید و بگذارید چند دقیقه بجوشد، سپس آن را سرد کرده و بنوشید. 

ضد التهاب و ضد قارچ: خاصیت ضد قارچی و ضد التهابی مصطکی باعث شده تا به عنوان درمانی برای تعدادی از بیماری ها مفید باشد.همچنین برای محافظت از کبد در برابر عفونت هایی که می تواند منجر به بیماری مزمن کبد شود ، مفیدشناخته شده است. 

کاهش علائم آسم آلرژیک: صمغ مصطکی دارای خواص ضد التهابی است که به مهار التهاب ائوزینوفیل، جلوگیری از تهویه بیش از حد ریه و کاهش تولید مواد التهابی کمک کرده و باعث کاهش مایع و التهاب ریه می شود. 

درمان وسواس و بهبود مالیخولیا: بوییدن این گیاه است که در درمان وسواس مفید میباشد و مالیخولیا را کاهش میدهد. 

کاهش التهاب روده: مصرف صمغ مصطکی می تواند علائم بیماری کرون که از انواع شایع التهاب روده است را کاهش دهد. 

تقویت قوای جنسی: مصطکی از زمان امپراتوری عثمانی به دلیل توانایی خود به عنوان تقویت کننده نیروی جنسی مورد مصرف قرار گرفته است. یک مطالعه اخیر اعتبار این اعتقاد را به اثبات رسانده و نتیجه گرفته است که محتوای روی در مصطکی علت این مزیت است.این صمغ همچنین عملکرد پروستات را بهبود می بخشد و میل جنسی مردان را بالا می برد. 

کاهش کلسترول:  پودر صمغ مصطکی سطح کلسترول بد بدن را کاهش می دهد. این پودر تأثیر مثبتی بر پروتئینی که کلسترول را به بدن منتقل می کند دارد .این امر باعث کاهش کلسترول بد در جریان خون می شود. ثابت شده است که توانایی پایین آوردن کلسترول مصطکی برای افرادی که اضافه وزن یا چاقی دارند ، بیشتر دیده می شود. 

درمان سرفه سرد : مصطکی، در درمان سرفه‌های سرد و خونریزی سینه موثر است به این منظور، آنرا با یک فنجان آب جوش دم کرده و میل کنید. 

درمان زخمهای گوارشی مصطکی با خواص ضد باکتریایی خود می تواند زخم معده، زخم اثنی عشر و زخم روده را درمان می‌کند. 

درمان  بیماریهای گوشدرمان بیماری های گوش و حلق از موارد کاربرد مصطکی در طب سنتی است برای باز شدن گرفتگی گوش می‌توان یک قطره از جوشانده مصطکی را در گوش چکاند تا گرفتگی باز شود. به این منظور ده گرم مصطکی را با نصف فنجان آب و روغن زیتون بجوشانید تا آب آن خشک شود.

در صورت تورم گوش یا اگر غده‌ای در گوش باشد که سبب سنگینی گوش شود، باید مقداری مصطکی را در آب جوش بریزید و بجوشانید. پس از سرد شدن سه قطره از آن را سه بار در روز، در گوش بچکانید تا گوش را باز کند و در نتیجه سنگینی گوش و کری که در اثر غده گوش باشد برطرف خواهد شد.

برای رفع سنگینی گوش، آن را در روغن کنجد بجوشانید و یک تا دو قطره در گوش بچکانید.

پر کردن حفره دندان:  در سال 2014 مظالع ای درباره تاثیر سه نوع صمغ مصطکی روی PH و سطح باکتری های بزاق انجام شد.نتایج آن نشان داد که هر سه نوع مصطکی شرایطی ایجاد کردند که با کاهش باکتریهای ایجاد کننده حفره دندان ،موجب جلوگیری از حفره شدن دندانها می شد.  

استحکام لثه ها: چنانچه گوشت لثه‌های شما از بین رفته و دچار تحلیل و سستی لثه‌ها شده اید، هر روز مقدار کمی مصطکی را بجوید تا پای دندان‌ها گوشت آورده و لثه‌ها سالم و محکم شوند. 

پیشگیری از گلوکوم(آب سیاه چشم): گلوکوم نوعی بیماری عصب بینایی در چشم است که باعث تاری دید می شود و احتمالاً منجر به کوری می شود. مطالعات نشان می دهد که مصطکی می تواند انواع خاصی از باکتری های موجود در روده را از بین ببرد تا قبل از جذب آن به جریان خون منجر شود. نشان داده شده است که کاهش این باکتریها احتمال ابتلا به گلوکوم را کاهش می دهد. 

رفع سردرد و تسکین درد چشم: مصطکی برای رفع سردرد موثر است و برای از بین بردن و تسکین چشم درد، مقداری مصطکی را در گلاب حل کنید، سپس آن را گرم نموده و این محلول را با پنبه بر روی پلک چشم خود قرار دهید. 

خواص دیگر: علاوه بر خواص فوق مصطکی در تقویت قلب و اعصاب و درمان درد مفاصل و شکستگی نیز نقش دارد.


خواص روغن مصطکی:

* روغن مصطکی برای پوست بسیار مفید بوده، مالیدن این روغن به پوست باعث شفاف تر شدن و نرم شدن پوست شما میشود.

* مزه مزه کردن روغن مصطکی دندان ها و لثه ها را محکم می کند و ضد میکروب است. اگر روغن مصطکی را در دهان مزه مزه کنید، دندان ها را محکم می کند. 

* از این روغن جهت التیام سوختگی‌ها استفاده میشود.

* از آن می‌توان به عنوان یک ضد آفتاب طبیعی در برابر اشعه ماورا بنفش خورشید استفاده نمود.

 * روغن مصطکی از تورم پوست پیشگیری کرده و به طورکلی در حفظ و سلامت پوست موثر است.

* مصرف روغن مصطکی از کرم خوردگی دندان ها پیشگیری میکند.

* از روغن مصطکی در طب سنتی و در قدیم برای درمان وبا استفاده می‌شده است.

* امروزه از این روغن برای درمان غده‌های سرطانی استفاده میشود. 

* از روغن مصطکی در طب سنتی و مخلوط آن با روغن زیتون، در بهبود بخشیدن معده، کبد و بیماری‌های پوستی استفاده می‌شده و آنرا علاج ورم روده و کبد دانسته اند.

عوارض مصرف:

- مصرف صمغ مصطکی معمولا مشکل خاصی ایجاد نمی کند اما در بعضی موارد ممکن است باعث سردرد، ناراحتی معده و سرگیجه شود. 

از دیگر عوارض جانبی این گیاه ایجاد آلرژی و حساسیت برای برخی افراد است. 

- اسفاده از گیاه و روغن مصطکی برای زنان باردار و شیرده و کودکان بایستی با احتیاط و مشورت با متخصص همراه باشد.

- برخی از کودکان در هنگام مصرف مصطکی دچار اسهال میشوند. 


  • 23 آذر 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

مویز
موسیر
پونه
ترنجبین
عسل
جوانه گندم
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *