بنفشه کوهی

  • 26 آذر 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۸ دقیقه
بنفشه کوهی
بنفشه کوهی با نام علمی Viola betonicifolia گیاهی است از تیره بنفشه ،علفی و کوچک قد و در غالب نواحی ایران و بیشتر در نواحی کوهستانی ، مرطوب شمال و کم آفتاب می روید. گل آن آبی مایل به بنفش است. گل ها و برگهای آن مصرف دارویی دارد. مزاج آن سرد و تر بوده و گیاهی است ملین، مسهل صفرا، خلط آور، تب بر و ضد کم خوابی.. در کتب طب سنتی قدیم از بنفشه یا همان بنفشه وحشی به نام بنفسج نام برده شده است.

بنفشه کوهی با نام علمی Viola betonicifolia گیاهی است از تیره بنفشه ،علفی و کوچک قد و در غالب نواحی ایران و بیشتر در نواحی کوهستانی ، مرطوب شمال و کم آفتاب می روید. گل ها و برگهای این گیاه دارای آلکالوئیدی به نام ویولین همراه با مقداری اسید سالیسیک و مقداری اسانس و مواد داروئی دیگر است. این گیاه در نواحی غربی ایران در اولین روزهای بهار گل می دهد و گل آن آبی مایل به بنفش است. گل ها و برگهای آن مصرف دارویی دارد. مزاج آن سرد و تر بوده و گیاهی است ملین، مسهل صفرا، خلط آور، تب بر و ضد کم خوابی. چنانچه از پودر خشک کرده گلهای آن مقدار یک مثقال خورده شود اثر مسهلی دارد اما مقدار دم کرده آن دو مثقال است که معمولاً با داروهای دیگر و یا به تنهایی خورده می شود. در قرون اولیه میلادی، در مکاتب بقراط و دیوسکورید و در قرون وسطی توسط اعراب در درمان بسیاری از بیماری ها، از جمله رفع ورم چشم، درد گلو، دفع صفرا، رفع حالت تشنگی و به عنوان ملین و قی آور به کار می رفته است. . در کتب طب سنتی قدیم از بنفشه یا همان بنفشه وحشی به نام بنفسج نام برده شده است. همچنین به فارسى كاكوش و به عربى فرفيرو گويند. 


خواص بنفشه:

ضد تب:  برگ های بنفشه می توانند اثرات تسکین دهنده و خنک کننده ای داشته باشند و تاثیر فوق العاده ای بر روی کاهش تب دارد. همینطور به دلیل خواص ضد التهابی که دارد، می تواند التهاب ناشی از تب را از بین ببرد. 

رفع کیست: معروف ترین کاربرد خواص درمانی گیاه بنفشه حل کیست ها ، برآمدگی ها و بافت فیبروتیک پستان است. متیو وود ، گیاه شناس ، نوشیدنی از برگ و گل تازه بنفشه را برای سرطان های سیستم لنفاوی ، سینه ها ، ریه ها و پوست توصیه می کند. گفته می شود روغن تزریق شده با بنفشه تازه برای حل کردن توده های پستان یا به سادگی به عنوان پیشگیری کننده استفاده می شود. 

سردرد ناشی از گرمی:  استفاده از گیاه بنفشه برای بهبود و درمان سردردهای ناشی از گرمی بسیار مفید است. یکی از مشکلات شایع که امروزه گریبانگیر بیشتر افراد جامعه شده است، سردرد است که بخش عمده ای از این سردردها، به دلیل گرمی زیاد مغز یا خشک شدن نسبی مغز به خاطر سبک زندگی امروزی (استرس های زیاد فردی، دیر خوابیدن، کم بودن خواب شب، مصرف زیاد گرمی ها و مواد غذایی تند و طعم دهنده) می باشد و مصرف شربت بنفشه به درمان آن کمک شایانی میکند. 

درمان هموروئید (بواسیر): گیاه  دارویی بنفشه سرشار از روتین است. روتین اغلب در هر درمانی برای بواسیر یافت می شود. به این دلیل است که روتین ضد التهاب خوبی است و التهاب در بواسیر را کاهش می دهد. روتین همچنین در هر دارویی برای واریس قرار دارد. 

کاهش التهاب: برگ های این گیاه،دارای املاح ضد التهابی قوی است که می تواند انواع التهاب مانند عفونت سینوسی، برونشیت و گلو درد را کاهش دهد.  

رفع بی خوابی: استفاده از دمنوش بنفشه برای درمان بیخوابی مفید است" جالب است بدانید، هر مکانیزمی که منجر به کم شدن رطوبت در مغز شود، باعث بی خوابی میگردد و گیاه بنفشه برای هر بیماری که پایه خشکی دارد کمک کننده است. متخصصان طب سنتی در این زمینه توصیه میکنند که یک تا دو مرتبه در طول روز از دمنوش این گیاه استفاده شود. 

کاهش فشار خون: 

برگ های این گیاه به دلیل وجود آلکالوئیدها و فلاوونوئیدها باعث کاهش فشار خون میشوند. زیرا خاصیت آرام بخش بر روی رگهای خونی دارند.در نتیجه جریان خون آسانتر می شود و همانطور که می دانیم در کل گردش خون نرمال مانع افزایش فشار خون میشود. از سوی دیگر، فلاوونوئیدها می توانند به عنوان یک دیورتیک نیز عمل کند و برای افرادی که دارای فشار خون بالا هستند بسیار مناسب می باشد.بنابراین می توان گفت که برگ های این گیاهان برای قلب مفید است زیرا باعث حفظ فشار خون طبیعی می شود که برای سلامتی قلب لازم است.

برفک دهان: دمکرده گیاه بنفشه برای درمان برفک دهان مفید بوده، به این منظور، مقداری از آن را در دهان نگه دارید و یا با آب تازه آن دهانشویه کنید، برفک دهانرا برطرف می سازد،ورم لثه را می نشاند و اگر در گلو قرقره کنید آنژین را درمان میکند. 

تصفیه خون: از برگهای گیاه بنفشه زیبا می توان به عنوان تصفیه کننده خون استفاده کرد. این بدان معنی است که برگ ها برای تقویت متابولیسم مفید هستند. برگها همچنین به از بین بردن سریع مواد سمی بدن  کمک می کند. مصرف بنفشه غدد لنفاوی را ترغیب می کند که به از بین بردن باکتری ها و سایر مواد ناخواسته در خون کمک می کند. 

سرما خوردگی: این گیاه  یک افزودنی مهم برای سینه در فصل سرما و آنفولانزا است. شربت گلها می توانند یک گلو تحریک شده و داغ را تسکین دهند. همچنین  می تواند احتقان و تورم غدد لنفاوی را برطرف کند.

سینوزیت و زکام: گل بنفشه در درمان بیماری های گوارشی و پاکسازی ریه و پوست استفاده می شود و برای درمان بیماری سینوزیت بسیار مفید است. همچنین ریختن چند قطره از آب دمکرده این گیاه، در بینی برای باز کردن تنفس، رفع خشونت سینه و زکام بسیار مفید است. 

ضد سرفه: از مهمترین خواص بنفشه استفاده از آن برای درمان سرفه های ناشی از گرمی و خشکی است. طبع خنک این گیاه باعث شده استفاده از شربت و دمنوش تهیه شده از آن، باعث انعطاف پذیر و نرم شدن ریه و مجاری هوایی شود. جوشانده برگهای بنفش یا چای داغ آن می تواند یک دفع کننده قوی باشد. زیرا حاوی میزان مفیدی از موکیلاژ و ساپونین است که برای مشکلات ریوی مفید میباشند.

ضد سرطان: استفاده از گیاه بنفشه خاصیت ضد سرطان داشته، به ویژه مصرف این گیاه در پیشگیری از سرطان های سینه و ریه تاثیرگذار است. تحقیقات نشان داد که  گیاه بنفشه برای جلوگیری و درمان مراحل اولیه سرطان مفید است. این به دلیل سطح بالای آنتی اکسیدان است که قادر است با رادیکال های آزاد به عنوان عامل اصلی رشد سرطان مبارزه کند. مصرف منظم بنفشه به وضوح قادر به کاهش یا توقف رشد تومور و یا پیشرفت سرطان در مراحل نخستین است.

بهبود هضم: فیبر محلول در برگ گیاه بنفشه برای کاهش سطح کلسترول بد مفید است. علاوه بر این ، در بهبود سلامتی روده نیز مفید است. فلور روده مواد غذایی را برای باکتری های خوب که به هضم غذا کمک می کنند تأمین می کند. فیبر غذایی همچنین قادر به بهبود عملکرد روده و جلوگیری از برخی مشکلات هضم مانند نفخ شکم و یبوست است.

ضد ریزش مو : روغن بنفشه  فواید بسیار دارد ازجمله جلوگیری از ریزش مو، سفید کردن پوست صورت، برطرف کردن کک ومک صورت، نرم کردن مو و برای سینوزیت، میگرن و سردرد بهترین درمان است. 

مشکلات پوست: از  جمله  خواص گل بنفشه برای پوست درمان برخی از مشکلات پوستی سرسخت مانند اگزما ، پسوریازیس و آکنه است. در این حالت می توانید از بنفشه به عنوان داروی موضعی یا ضماد و کمپرس استفاده کنید. برگها به طور موقت خارش و التهاب را بر روی پوست تسکین می دهند.

ضد دردهای التهابی: اسیدهای سالیسیلیک موجود در گل های بنفشه درمانی عالی برای دردهای التهابی و غیره هستند.عملکردی شبیه آسپرین دارد که سر درد، آرتریت و دردهای دیگری که علت التهابی دارند را کاهش می دهد. 

اسهال خونی: مصرف شربت بنفشه برای افرادی که اسهال های خونی ناشی از گرمی و صفرا دارند، مفید است. به طورکلی گیاه بنفشه به دلیل داشتن طبع خنک، ضد صفرا عمل می کند. بنابراین علت و ریشه این نوع اسهال را برطرف کرده و باعث بهبود تحریک روده، اسهال و خون ریزی می شود. 


بنفشه در یک نگاه:

مزاج آن سرد و تر بوده و گیاهی است ملین، مسهل صفرا، خلط آور، تب بر و ضد کم خوابی. 

چنانچه از پودر خشک کرده گلهای آن مقدار یک مثقال خورده شود اثر مسهلی دارد اما مقدار دم کرده آن دو مثقال است که معمولاً با داروهای دیگر و یا به تنهایی خورده می شود. 

در ناراحتی هایی نظیر سرماخوردگی، سینه پهلو، آنفلوآنزا و تبهای گرم مزاج دیگری مانند تب گلو درد، ذات الجنب، ذات الریه،زکام های گرم مزاج و خشونت شش ها می توان گل بنفشه را با تخم کاهو و تخم خشخاش و بارهنگ از هرکدام دو مثقال گرفته و دم کرده و آب صاف کرده آنرا میل نمود.

برای دفع صفرا بنفشه را با آلوی زرد جوشانده و می خورند. 

برای مداوای اسهال های صفراوی یک مثقال شیر خشت و سه مثقال از پودر گل بنفشه را مخلوط کرده و در مدت دو روز و روزی دوبار می خورند. 

گل بنفشه را در موقع تهیه نباید زیاد جوش داد زیرا اثر آن کاسته می شود و دم کرده آن همیشه بهتر است.

معمولاً با شکر سرخ خورده می شود و اگر با آلو و عناب و تمر هندی و شاتره و هلیله خورده شود مسهل قویی می باشد.

خوردن آب برگ بنفشه که با ثلث آن شکر مخلوط شود برای عارضه خروج مقعد اطفال مفید است.

ریشه بنفشه قی آور است.


بنفشه در سطح بین المللی:

اگر در موارد تبهای گرم با ماءالشعیر طبی و آلو خورده شود اثر بیشتری دارد.

برای درمان نزله، سرفه و سرماخوردگی و ناراحتی های معده و کبد و طحال و درد کلیه چه بصورت خوردن و چه بصورت ضماد و کمپرس استفاده می شود.

از روغن بنفشه در درمان سر درد، سینوزیت، خارش سر، برطرف کردن خشکی پوست و گرمای کف پا که بر اثر گرمی بدن بوجود می آید استفاده می شود.

در دارونامه انگلستان بهترین شکل استفاده از گل ها به صورت شربت است.

برای نوزادان نصف تا یک قاشق چایخوری و یا بیشتر، با مقدار مساوی روغن بادام مخلوط می شود.

در قدیم شربت بنفشه را برای رفع تورم چشم ها، رفع بیخوابی، درمان یرقان، درمان تب و لرز، برطرف کردن چرک و تورم لوزه ها و صرع استفاده می کردند.

جرالد، یکی از متخصصان گیاهان دارویی می گوید:برای تسکین تورم داخلی گوش، آرامش قلب، بر طرف کردن خشکی و گرفتگی گلو، بهبود سر درد و به عنوان خواب آور می توان از بنفشه معطر استفاده کرد.

در آمریکا دم کرده گیاه را برای تصفیه خون، کنترل سرطان و بیماریهای پوستی تجویز می کنند و بخصوص اگر با شبدر قرمز و شاه پسند مخلوط و دم شود اثرش محسوس تر است.

ریشه گل بنفشه قی آور و ملین است در اسپانیا دم کرده برگ و گل بنفشه را برای تصفیه خون، رفع جوش، کورک، دمل و تب خال می خورند.

در فرانسه بعنوان مسهل ۲۰-۱۵ گرم ریشه بنفشه در ۳۰۰ گرم آب جوشانده تا مقدار آب آن به نصف برسد و این جوشانده را صبح ناشتا در یک وعده می خورند.

در هند از بنفشه بعنوان معرق و کاهش تب استفاده می شود.


روغن بنفشه،سید روغن ها

روغن بنفشه خواص زیبایی فراوانی مانند درمان موخوره و تقویت ابرو دارد و همچنین برای گرفتگی و خشکی بینی، آفتاب سوختگی بسیار مفید می باشد. امام رضا علیه السلام :هر کس می خواهد که لب هایش نترکد ، به ابروهای خود ، روغن بمالد. 

امروزه خواص روغن بنفشه برای زیبایی پوست و ماساژ پوست با آن بر همگان مشهود است . اگر روغن بنفشه را بر سینه بمالید برای رفع تنگی نفس، رفع سرفه و رفع خشونت سینه بسیار موثر است. امام رضا (ع) آن را روغن بنفشه را در میان روغن ها و عطرهای گیاهی بهترین می داند. در این زمینه امام رضا (ع) از پدر بزرگوار خویش به نقل از امام صادق(ع) می فرماید:پدرم عطری طلبید و سر وروی خود را با آن بیالایید. عرض کردم:این چه بود؟ فرمود:روغن گل بنفشه. گفتم:آن چه خوبی ای دارد؟ فرمود:پدرم از جدم حسن و او از پدرش علی (ع) حدیث کرد که رسول خدا (ص) فرمود:برتری روغن بنفشه بر سایر عطرها و روغنها مانند برتری اسلام بر سائر ادیان است.

امام باقرعلیه السلام فرمود:اگر مردم می دانستند در بنفشه چه خاصیتی است و چه دردهای بسیاری را درمان می کند، آن را جرعه جرعه می نوشیدند.

روغن بنفشه می‌تواند به رفع تعدادی از مشکلات پوستی کمک کند، چون روی پوست بسیار ملایم و ظریف عمل می‌کند و درنتیجه یک ماده‌ی عالی برای تسکین پوست‌های مشکل‌دار است. روغن بنفشه می‌تواند یک درمان طبیعی برای بیماری‌های مختلف پوستی مانند آکنه و اگزما باشد و خواص مرطوب‌کنندگی‌اش آن را به یک ماده‌ی بسیار مؤثر برای پوست‌های خشک تبدیل می‌کند.

روغن بنفشه از بهترین روغن های موجود در طب سنتی است که خواص بنفشه را دارد و ماندگاری آن طولانی است طبع آن خنک است و خواب آور می باشد.

 روغن بنفشه برای افرادی که به دلیل حرارت مزاج یا حرارت فصل و اقلیم دچار خشکی نسبی مغز و کم خوابی و بی خوابی می شوند، مفید است. یک ساعت مانده به زمان خواب یک قطره روغن بنفشه در بینی بچکانید وماساژ داده تا جذب مخاط شود و اثراتش به مغز برسد.

ماساژ روغن بنفشه روی پیشانی، شقیقه ها، پشت گوش ها یا روی گونه ها سبب رطوبت بخشی موضعی به مغز و آرامش و بهبود خواب می شود.

 روغن بنفشه برای فکر و خیال و مالیخولیا مفید است .

 مالیدن روغن بنفشه به سر و صورت ، درد و التهابات چشم ناشی از گرمی را کاهش می دهد.

 برای درمان آبریزش بینی یا خلط ته حلقی روغن بنفشه مفید است.

 روغن بنفشه برای بهبود سردردهای ناشی از گرمی نیز مفید است.


مضرات و عوارض:

به طور کلی معمولا برای کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و حتی کسانی که دارو مصرف می کنند امن است، به این دلیل که حاوی مواد گیاهی ملایمی است. 

زیاده روی در مصرف گل بنفشه، موجب ضعف و سنگینی معده و آشفتگی حال میشود، و مصلح آن انیسون می باشد. همچنین مصرف زیاد آن به تهوع و استفراغ منجر خواهد شد. 

بهتر است که در دوران بارداری و شیردهی از مصرف این گیاه اجتناب کنید. 

دوز مناسب برای مصرف این گیاه، به عوامل متعددی مانند:سن، سلامت و چندین شرایط دیگر بستگی دارد. 



  • 26 آذر 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

موسیر
ترنجبین
عسل
جوانه گندم
جینسینگ
خار مریم
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *