اسفرزه

  • 26 دی 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۵ دقیقه
اسفرزه
اسفرزه با نام علمی Plantago ovata گیاهی است خودرو با برگ‌های کشیده، باریک، نوک تیز و کرک دار که به علت فقدان ساقه، از روی زمین منشعب شده‌اند. قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، دانه‌های آن است که قایقی شکل می باشد و طول آن تا سه میلی‌متر می رسد. پسیلیوم، بارهنگ تخم مرغی و اسپرزه نامهای دیگر آن است. این دانه ها قهوه ای رنگ است و اواسط تابستان جمع آوری می شود.خاستگاه آن هند و پاکستان است اما پراکنش جهانی دارد.مهم ترین خاصیت آن ملین بودن آن است.طبیعت آن سرد و تر است.

اسفرزه با نام علمی Plantago ovata گیاهی است خودرو با برگ‌های کشیده، باریک، نوک تیز و کرک دار که به علت فقدان ساقه، از روی زمین منشعب شده‌اند. قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، دانه‌های آن است که قایقی شکل می باشد و طول آن تا سه میلی‌متر می رسد. پسیلیوم، بارهنگ تخم مرغی و اسپرزه نامهای دیگر آن است. این دانه ها که قهوه ای رنگ هستند و به دلیل داشتن موسیلاژ خاصیت لعابی شدن دارند اواسط تابستان جمع آوری می شود.خاستگاه آن هند و پاکستان است اما پراکنش جهانی دارد.مهم ترین خاصیت آن ملین بودن آن است.طبیعت آن سرد و تر است.

 

خواص اسفرزه

 

کاهش حرارت و رفع عطش: خوردن دانه های لعاب دار اسفرزه موجب تسکین حرارت و رفع عطش و تشنگی می شود

 

کاهش کلسترول: تحقیقات نشان داده که مصرف اسفرزه به دلیل مقادیر بالای فیبر محلول می تواند به کاهش کلسترول خون بالا کمک کند. اسفرزه همچنین به عنوان عامل کاهش چربی شناخته می شود. علاوه بر این، منابع تولید فیبر لینولئیک و فیبر محلول در پسیلیوم باعث افزایش تولید اسیدهای صفراوی، کاهش کلسترول و کاهش میزان جذب کلسترول در بدن می شوند.  

کاهش و کنترل قند خون: افرادی که مبتلا به دیابت هستند، برای حفظ تعادل سالم انسولین و قند خون (گلوکز)، به طور مداوم مراقب رژیم غذایی خود هستند. برخی تحقیقات نشان داده اند که فیبرهایی مانند اسفرزه می توانند به حفظ تعادل سالم کمک کنند. افزودن فیبر محلول زیاد به رژیم غذایی می تواند به کاهش سطح گلوکز خون, به ویژه بعد از زمان غذا کمک کند. فیبر به عنوان یک کربوهیدرات غذایی در نظر گرفته می شود, اما توسط بدن شما وارد مولکول های قند نمی شود. در عوض, از بدن شما عبور می کند و به حفظ سطح قند خون و تحمل گرسنگی کمک میکند اسفرزه دارای مقادیر بالایی از این فیبر است.مصرف 5 گرم اسفرزه دو بار در روز برای کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بسیار موثر است

 

سلامت گوارش: اسفرزه در بهبود عملکرد دستگاه گوارش شما بسیار موثر است. به افزایش انقباض معده , به حرکت غذا از طریق روده و به بهبود تحرک روده کمک می کند. یک لیوان آب و اسفرزه برای هضم بهتر به طور طبیعی بنوشید. دقت کنید که این محلول را کمی بعد از غذا بخورید. اسفرزه یکی از عوامل مهم در کاهش یبوست است. اسفرزه به دلیل داشتن ترکیب موسیلاژ(آب را جذب میکند و لعابی میشود) بسیار خوبش می تواند آب را جذب و به یک ترکیب غلیظ و لزج تبدیل شود که یبوست را کاهش می دهد. اسفرزه ملین خوبی است. دانه های اسفرزه بسیار سخت هستند و معمولا در بیشتر مناطق دنیا رشد می کند. این گیاه در ردیف مفیدترین، موثرترین و بی ضررترین و در عین حال ملایم ترین ملینهای گیاهی است که از قرنها پیش برای درمان یبوست استفاده می شد. علاوه بر حرکات منظم روده و مدیریت بیماری مزمن، اسفرزه توانایی نرم کردن مدفوع را دارد اسفرزه توانایی درمان اسهال را نیز دارد. اسفرزه را بو داده و هر روز میل کنید تا اسهال های مزمن و طولانی درمان شود. هر روز صبح، ظهر و شب هر بار يک قاشق شربت خوري از آن را در يک فنجان آبجوش بريزيد بعد با نبات شيرين نموده بخوريد، اسهال خوني را درمان ميکند.

 

سلامت قلب: رژیم غذایی غنی از فیبر محلول به سطوح پایین تر تری گلیسرید و کاهش خطر بیماری های قلبی - عروقی مرتبط است. از این رو, رژیم غذایی روزانه که در غذاهای حاوی فیبر بالا است, می تواند احتمال بیماری های قلبی را کاهش دهد.در بسیاری از مطالعات, فیبر مانند اسفرزه در رژیم غذایی سالم به کاهش خطر بیماری قلبی کمک می کند. اسفرزه باعث کاهش فشار خون و تقویت عضله قلب   می شود.در واقع، محتوای فیبر موجود در این پوسته به کاهش سطح کلسترول کمک می کند، که به نوبه خود به حفاظت از قلب شما کمک می کند. فیبر بالا و مقدار چربی پایین در رژیم غذایی برای بهبود شرایط بسیاری از بیماری های قلبی ضروری است

 

پاکسازی روده یزرگ: تأثیر تمیزکنندگی اسفرزه بسیار بالاست به طوری که می‌تواند باعث تمیزی چشم‌گیر کولون شود. مصرف تخمه اسفرزه باعث دفع ضایعات، احساس سبکی و کنترل مشکلات مربوط به روده‌ها یعنی یبوست، سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر و اسهال می‌شود

 

پاکسازی بدن: غلاف تخمه‌های اسفرزه به دفع ضایعات قدیمی که حدود 2 تا 5 کیلو از وزن بدن هر فردی را تشکیل می‌دهند کمک می‌کند. اگر شما به طور مرتب اسفرزه مصرف کنید به بدنتان کمک خواهید کرد که از شر ضایعات و مواد زائد انباشته در آن خلاص شود. در نتیجه احساس سبکی زیادی خواهید کرد و اندازه‌ی دور شکمتان کوچک‌تر خواهد شد

 

دفع سموم: اسفرزه می تواند از طریق سیستم هضم حرکت کند, بنابراین مایع و سمومی را جذب می کند که از طریق مصرف غذا دریافت می کنید.این مواد شیمیایی مضر در جریان خون شما جذب خواهند شد و سپس به تمام بدن ختم می شوند و باعث بیماری های بسیاری می شوند. می توانید اسفرزه را با یک لیوان آب ولرم مصرف کنید تا سموم را از بدن خود خارج کنید.

 

بهبود سندروم روده تحریک پذیر: اضافه کردن اسفرزه به رژیم غذایی برای سلامت دستگاه گوارش مفید است. افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر (IBS) و بیماری کرون دچار بی نظمی روده هستند، نتایج مطالعات نشان می دهد که اسفرزه به درمان این مشکل در آن ها کمک می کند. یک فنجان ماست و نصف قاشق چای خوری اسفرزه را با هم ترکیب کنید. سپس آن را 1 ساعت بعد از وعده های غذایی اصلی مصرف کنید. این روش را روزانه تکرار کنید تا این علائم بهبود پیدا کنند

 

کاهش وزن و لاغری: این دانه‌های کوچک باعث کاهش میزان چربی‌های جذب‌شده توسط بدن می‌شوند. به خاطر اینکه می‌توانند مواد غذایی مصرف‌شده را خیلی زود از بدن خارج کنند. در نتیجه بدن زمان کمی برای جذب چربی بیشتر خواهد داشت.غلاف یا همان پوشش تخم اسفرزه همچنین با بهبود هضم مواد غذایی و بدون جذب زیاد آن‌ها و همچنین کمک به پاک‌سازی بدن و حجیم شدن در معده به لاغری کمک می‌کند. حجیم شدن اسفرزه داخل معده باعث ایجاد احساس سیری طولانی مدت شده و سیستم گوارشی از آن برای دفع هرچه بیشتر مواد چرب و توکسین‌ها استفاده می‌کند. با این وجود باید بدانید که مصرف اسفرزه به تنهایی برای کاهش وزن و لاغری کافی نیست. در کنار مصرف این دانه‌های ریز باید تعادل غذایی را رعایت کرده و ورزش کنید. برای داشتن اثرات کاهش وزن، آن را در یک فنجان آب گرم با آب لیمو مخلوط کرده و قبل از خوردن غذا آن را بنوشید. همچنین می توانید آن را صبح وقتی بیدار می شوید بخورید .

 

دفع سنگ کیسه صفرا: ابتدا دو قاشق غذاخوری پلیسیوم بردارید و سپس آن را با یک لیوان آب ولرم مخلوط کنید. آن ها را کاملاً هم بزنید و دو بار در روز بنوشید. این درمان را به طور منظم دنبال کنید تا این که به طور کامل درمان شوید و یا 20 گرم در يک ليوان آب جوشانده و 4 روز تکرار شود دافع سنگ کيسه صفرا است

 

بهبود مشکلات دهان: اگر آب آن در دهان نگه دارید برفک و سوختگی و تاول و زخمهای دهان را درمان می‌کند.برای درمان سالک آن را بکوبید، بعد با سرکه خمیر نموده و هر روز صبح و شب روی محل ضماد بگذارید.

 

سلامت پوست: اسفرزه به رهایی از قارچ ها و باکتری های مضر در بدن کمک می کند، که ممکن است منجر به بیماری های پوستی مختلفی مانند آکنه و جوش ها شود.یک لیوان آب ولرم مخلوط با اسفرزه و عسل را قبل از خوابیدن مصرف کنید. این باعث حذف سموم از بدن شما می شود که به پوست شما درخشش می دهد. اسفرزه دارای خواص فوق العاده برای از بین بردن جوش های صورت است. برای تهیه ماسک خانگی ، دانه های نرم اسفرزه را با شیر و عسل ترکیب کنید تا به پوست و موی شما درخشندگی دهد. برای تقویت موی سر نیز می توان از اسکراپ طبیعی اسفرزه به عنوان شامپوی گیاهی استفاده کنید

 

درمان بواسیر: دانه های اسفرزه حاوی فیبر زیادی هستند, بنابراین می توانند مدفوع را نرم کنند. علاوه بر این آب زیادی را به خود جذب می کنند که به ایجاد حرکت روده کمک می کند

 علاوه بر این اسفرزه در کاهش درد و رفع خارش بیماریهای کولون و رکتوم و قطع خونریزی بواسیر نیز موثر می باشد.1 قاشق غذاخوری اسفرزه و یک فنجان شیر داغ تهیه کنید و سپس آن ها را خوب مخلوط کنید و برای درمان یبوست و جلوگیری از خارش مقعد بنوشید

 

مفید برای بانوان: در طب سنتی از خیساندن اسفرزه و عناب در آب ، برای شستشوی واژن استفاده می شود تا در رفع خارش کمک کند. علاوه بر این اسفرزه برای درمان عفونت های رحم مفید است. آن را با عناب در آب بخیسانید و آب آن را صبح ناشتا بخورید و با آب آن بدن را هم بشویید خارش واژن را برطرف می‌سازد.

 

درمان سوزاک: آب دم کرده آن را بنوشید، مدر است و برای درمان سوزاک (یک بیماری مقاربتی) مفید می‌باشد

 

درمان گلو درد: لعاب آن را دائم در گلو قرقره کنید و هم جرعه جرعه بخورید، گلودرد را درمان می‌کند

 

درمان اسیدی شدن معده: بیشتر مردم اسیدیته را تجربه می کنند. اسفرزه نیز یک راه حل بزرگ برای اسیدیته است.هنگامی که اسفرزه مصرف می شود, پوسته معده را با لایه ای محافظ می پوشاند و در نتیجه آن را از سوزش ناشی از اسیدیته محافظت می کند. دو قاشق چای خوری اسفرزه را به همراه یک فنجان چای سرد بنوشید.

 

اشتها آور: اسفرزه به تنهایی اشتها آور نیست اما اگر اسفرزه را با تخم شربتی و خاکشیر (هر کدام ۱۰۰ گرم) ترکیب کرده و هر روز یک قاشق سوپخوری آن را در ۲ لیوان آب حل کرده مصرف کنیم برای رفع خارش تن و تصفیه خون و بازشدن اشتها مفید است .

 

بهبود زخم  و توده مقعدی: محتوای فیبر در پسیلیوم برای افرادی که از شرایط دردناک مانند توده های مقعدی رنج می برند، عالی است. به تمیز کردن روده کمک می کند و با جذب مایع از قسمت های اطراف روده شما را نرم تر می کند و در نتیجه باعث می شود که مدفوعی نرم و عاری از درد باشد. علاوه بر این، پسیلیوم نیز به حفاظت از مقعد در هنگام کشش بیش از حد کمک می کند. شما می توانید پسیلیوم را همراه با یک لیوان آب ولرم مصرف کنید و بعد بخوابید. این کار به منظم و نرم کردن مدفوعتان کمک می کند

 

درمان زخم روده :1 قاشق سوپ خوری بذر اسفرزه را به یک فنجان آب ولرم اضافه کنید و سپس محلول را قبل از اینکه خیلی غلیظ شود، مصرف کنید.هر روز از این روش درمانی استفاده کنید، تا این که این بیماری بهبود پیدا کند. برای افرادی که به این روش عادت ندارند، با نصف قاشق چای خوری از این دانه شروع کنند و سپس میزان مصرف را به تدریج افزایش دهند. برای جلوگیری از یبوست، به یاد داشته باشید که در طول روز پس از استفاده از این محلول مقدار زیادی آب بنوشید.قبل از استفاده از این روش با متخصص مشورت کنید.

 

 عوارض و موارد منع مصرف

 

- اسفرزه به خودی خود یک گیاه ایمن است اما زیاده روی در مصرف اسفرزه ممکن است باعث درد و گرفتگی شکم، اسهال، احتباس گاز، اسهال، حرکت مکرر روده، تهوع، استفراغ و دل درد شود

- اسفرزه می تواند جذب داروها را به تاخیر بیندازد. بنابراین تجویز آن با داروهای دیگر توصیه نمی شود.

- ممکن است برخی واکنش های آلرژیک مثل جوش, خارش،بثورات پوستی و یا مشکل تنفسی به همراه داشته باشد

- اسفرزه در نوزادان و کودکان می تواند موجب خفگی شود ، بنابراین از مصرف اسفرزه برای آن ها خودداری کنید.

- کسانی که دچار مشکلاتی مانند درد معده ، نفخ و گاز معده هستند باید مصرف اسفرزه را در مقادیر کمتر شروع کنند.

- در صورت ابتلا به بیماری های کلیوی ، قبل از مصرف اسفرزه ، با پزشک خود مشورت نمائید.

- تا کنون از عوارض مصرف اسفرزه بر روی زنان باردار و شیرده اطلاعاتی منتشر نشده است. بنابراین توصیه می شود که خانمها در دوران بارداری و شیردهی از این گیاه دارویی استفاده نکنند.


*مصرف خوراکی اسفرزه باید همراه با نوشیدن مقدار زیاد آب باشد.*

 

  • 26 دی 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

اسفرزه
ترنجبین
به لیمو
قاصدک
زنیان
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *