فشار خون بالا

  • 21 آبان 1399
بیماریها
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۸ دقیقه
فشار خون بالا
در برخی موارد بالا رفتن فشار خون باعث خون‌ریزی مغزی می‌شود. پرفشاری خون عامل خطر عمده در سکته مغزی، سکته قلبی (حملات قلبی)، نارسایی قلب، آنوریسم‌های شریانی (به عنوان مثال، آنوریسم آئورت)، بیماری شریان‌های پیرامونی و دلیل بیماری‌های مزمن کلیه است. حتی افزایش خفیف فشار خون شریانی نیز با کاهش امید به زندگی مرتبط است. تغییر رژیم غذایی و روش زندگی می‌تواند در کنترل فشار خون مؤثر بوده و خطر عوارض ناشی از آن را بر سلامتی کاهش دهد. با این حال، درمان دارویی غالباً برای افرادی که تغییر روش زندگی در آن‌ها بی تأثیر بوده یا کافی نبوده‌است، ضروری می‌باشد.

 فشار خون بالا

 

فشار خون بالا یا پرفشاری خون (به انگلیسی: Hypertension) که گاهی به آن پرفشاری شریانی گفته می‌شود، یک بیماری مزمن است که در آن فشار خون در شریان‌ها بالا می‌رود. به دنبال این افزایش فشار، قلب باید برای حفظ گردش خون در رگ‌های خونی شدیدتر از حالت طبیعی فعالیت کند. فشار خون شامل دو مقیاس سیستولی و دیاستولی است که وابسته به انقباض (سیستول) یا استراحت (دیاستول) ماهیچه قلب بین ضربان‌ها می‌باشند. بر اساس اخرین گاید لاین یا دستورالعمل طبقه بندی فشار خون بالا از انجمن قلب امریکا در سال۲۰۱۷ میلادی (معتبر ترین منبع و گاید لاین بیماریهای قلبی) در حالت استراحت، فشار خون طبیعیِ سیستولی (یا حداکثر فشار خون) بین ۹۰تا ۱۱۹میلی‌متر جیوه و فشار خون طبیعی دیاستولی (یا حداقل فشار خون) بین ۶۰ تا ۸۰ میلی‌متر جیوه است. و اگر فرد دارای فشار خون ۱۲۰_۱۲۹ میلیمتر جیوه سیستول و زیر ۸۰ دیاستول باشد فرد دارای فشار خون افزایش یافته میباشد (مرحله پیش فشار خونی) در صورتی که فشار خون به‌طور مزمن برابر یا بیش از ۱۳۰ بر روی ۸۰ میلی‌متر جیوه باشد، فرد در مرحله 1 پر فشاری خون قرار دارد و اگر فشار خون بیشتر از۱۴۰میلی متر جیوه سیستول یا ۹۰ دیاستول باشد از مرحله دو فشار خون بالا رنج میبرد قابل ذکر است که در فشار خون های بالا و زیر ۱۴۰میلی متر جیوه (۱۳۰-۱۳۹) اولویت درمان با اصلاح شیوه زندگی میباشد (کاهش وزن، کنترل استرس و...نه استفاده از قرص های کاهنده فشار خون).

پرفشاری خون در یکی از دو گروه پرفشاری اولیه یا پرفشاری ثانویه قرار می‌گیرد. حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد از موارد از نوع پرفشاری اولیه هستند و این بدان معناست که هیچ دلیل پزشکی مشخصی برای آن وجود ندارد. ۵ تا ۱۰ درصد دیگر از نوع پرفشاری ثانویه هستند که شرایط تأثیرگذار بر کلیه‌ها، شریان‌ها، قلب یا دستگاه غده درون‌ریز باعث ایجاد آن می‌شوند.

در برخی موارد بالا رفتن فشار خون باعث خون‌ریزی مغزی می‌شود. پرفشاری خون عامل خطر عمده در سکته مغزی، سکته قلبی (حملات قلبی)، نارسایی قلب، آنوریسم‌های شریانی (به عنوان مثال، آنوریسم آئورت)، بیماری شریان‌های پیرامونی و دلیل بیماری‌های مزمن کلیه است. حتی افزایش خفیف فشار خون شریانی نیز با کاهش امید به زندگی مرتبط است. تغییر رژیم غذایی و روش زندگی می‌تواند در کنترل فشار خون مؤثر بوده و خطر عوارض ناشی از آن را بر سلامتی کاهش دهد. با این حال، درمان دارویی غالباً برای افرادی که تغییر روش زندگی در آن‌ها بی تأثیر بوده یا کافی نبوده‌است، ضروری می‌باشد.

نتایج یک تحقیق بین‌المللی با همکاری گروهی از محققان و دانشمندان ایرانی دربارهٔ تأثیر تغذیه در مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی-متابولیک (بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت و سکته‌های مغزی) در ۲۰ کشور خاورمیانه و شمال آفریقا نشان می‌دهد که فشار خون مهم‌ترین عامل مرگ در اثر این بیماری‌ها در تمام این کشورها است. در تمام این کشورها، بیماری‌های قلبی-متابولیک عامل ،۴۳ درصد از مرگ‌های زودرس (زیر هفتاد سال) بوده‌است. در ایران نیز فشار خون بالا (بالای ۱۱۵) مهم‌ترین عامل خطرساز و باعث مرگ دو هزار و ۳۵ نفر در ازای هر یک میلیون نفر جمعیت است.

 

پرفشاری خون اولیه

 

پرفشاری اولیه (اساسی) شایع‌ترین نوع پرفشاری خون است که ۹۰ تا ۹۵ درصد از کل موارد پرفشاری خون را شامل می‌شود. تقریباً در تمام جوامع معاصر، فشار خون با افزایش سن بالا می‌رود و خطر ابتلا به پرفشاری خون در سنین بالاتر قابل توجه است.پرفشاری خون ناشی از یک فعل و انفعال پیچیده بین ژن‌ها و عوامل محیطی است. ژن‌های معمولی بیشماری با اثرات ناچیز بر فشار خونو همچنین برخی ژن‌های نادر با اثرات شدید بر فشار خون شناسایی شده‌اند، اما اساس ژنتیکیِ پرفشاری خون هنوز به قدر کافی درک نشده‌است. عوامل محیطی متعددی بر فشار خون تأثیر می‌گذارند. عواملی که در روش زندگی منجر به کاهش فشار خون می‌شوند عبارتند از کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی، افزایش مصرف میوه و فراورده‌های کم چرب (روش‌های تغذیه‌ای جهت توقف پرفشاری خون (رژیم Dash)). ورزش،کاهش وزن و کاهش مصرف الکل نیز می‌تواند به کاهش فشار خون کمک کند. نقش احتمالی عوامل دیگر نظیر استرس، مصرف کافئین و کمبود ویتامین دی چندان روشن نیست. اینطور تصور می‌شود که مقاومت انسولینی که در افراد چاق شایع بوده و جزئی از سندرم ایکس (یا سندرم متابولیک) می‌باشد نیز در ایجاد پرفشاری خون نقش دارد. مطالعات اخیر نیز شرایطی در اولین سال‌های زندگی (نظیر وزن کم در زمان تولد، سیگار کشیدن مادر در دوران بارداری و عدم تغذیه با شیر مادر) را به عنوان عوامل خطر در پرفشاری خون اولیه در افراد بالغ ذکر کرده‌اند. با این حال، مکانیسم‌هایی که این شرایط را به پرفشاری خون در افراد بالغ ربط می‌دهند هنوزناشناخته‌اند.

 

پرفشاری خون ثانویه

 

پرفشاری خون ثانویه از یک دلیل قایل تشخیص ناشی می‌شود. بیماری‌های کلیوی شایع‌ترین دلایل فرعیِ پرفشاری خون می‌باشند. همچنین پرفشاری خون می‌تواند ناشی از بیماری‌های غده درون‌ریز نظیر سندرم کوشینگ، پرکاری تیروئید، کم‌کاری تیروئید، آکرومگالی،  سندرم کان یا هیپرآلدوسترونیسم، پرکاری پاراتیروئید  و فئوکروموسیتوما باشد.دلایل دیگر پرفشاری خون ثانویه عبارتند از چاقی، وقفه تنفسی در خواب،  بارداری، کوآرکتاسیون آئورت، مصرف بیش از حد  شیرین‌بیان و داروهای تجویزی خاص،  داروهای گیاهی و داروهای غیر مجاز.

 

بحران‌های پرفشاری خون

 

افزایش شدید فشار خون (برابر یا بیش از فشار سیستولی ۱۸۰ یا فشار دیاستولی ۱۱۰ که گاهی پرفشاری بدخیم یا پرفشاری شدید خون نامیده می‌شود) به «بحران پرفشاری خون» اطلاق می‌شود. فشار خونِ بالای این سطوح بیانگر خطر بالای عوارض ناشی از آن است. افرادی که فشار خون آن‌ها در این محدوده قرار دارد ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند، اما بیش از افراد عادی دچار سردرد (در ۲۲٪ از موارد)و سرگیجه می‌شوند.علائم دیگر بحران پرفشاری خون می‌تواند شامل زوال بینایی، تنگی نفس در اثر نارسایی قلب یا یک حالت بی‌قراری عمومی در اثر نارسایی کلیوی باشد.اکثر افراد مبتلا به بحران پرفشاری خون به عنوان بیماران مبتلا به فشار خون بالا شناخته می‌شوند که عوامل دیگری می‌تواند منجر به افزایش ناگهانی فشار خون در آنان شود.

 

«فوریتِ پرفشاری خون» که در گذشته به آن «پرفشاری بدخیم خون» گفته می‌شد، زمانی رخ می‌دهد که در اثر افزایش شدید فشار خون آسیب مستقیمی متوجهٔ یک یا چند عضو حیاتی بدن شود. این آسیب می‌تواند شامل انسفالوپاتیِ ناشی از پرفشاری خون باشد که در اثر التهاب و نارسایی مغز ایجاد شده و مشخصه‌های آن سردرد و کاهش سطح هوشیاری (گیجی یا خواب آلودگی) است. ادم پاپی (تورم دیسک اپتیک یا اختلالات متوسط تا شدید در عروق شبکیهٔ چشم) و خون ریزی و ترشحات التهابی ته چشم از دیگر نشانه‌های آسیب مستقیم به اعضای حیاتی بدن می‌باشند. درد قفسه‌سینه می‌تواند نشانهٔ صدمه به ماهیچهٔ قلب (با احتمال بروز سکته قلبی) یا در برخی مواقع نشانهٔ پارگی آئورت، پارگی دیواره داخلی آئورت باشد. تنگی نفس، سرفه و رگه‌های خونی در خلط از نشانه‌های مشخصِ ادم ریه هستند. این بیماری عبارت است از التهاب بافت ریه در اثر نارسائی بطن چپ که ناتوانی بطن چپ قلب در پمپاژ کافیِ خون از ریه‌ها به داخل سیستم شریانی می‌باشد. همچنین، احتمال بروز اختلال ناگهانی در عملکرد کلیه (نارسایی حاد کلیه) و آنمی همولیتیک میکروآنژیوپاتیک (از بین رفتن سلول‌های خونی) نیز وجود دارد.در چنین شرایطی، کاهش سریعِ فشار خون به منظور جلوگیری از پیش رویِ آسیب به اعضای حیاتی بدن انجام می‌گیرد.در مقابل، هیچ شواهدی مبنی بر نیاز به کاهش سریعِ فشار خون در فوریت‌های پرفشاری خون که در آن‌ها هیچ نشانه‌ای از آسیب مستقیم به اعضای حیاتی بدن دیده نمی‌شود وجود ندارد. البته کاهش بیش از حدِ فشار خون نیز عاری از خطر نیست. توصیه می‌شود که در فوریت‌های پرفشاری خون با استفاده از داروهای خوراکی در طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت فشار خون به‌طور تدریجی پایین آورده شود.


 دلایل قطعی افزایش فشار خون هنوز شناخته نشده اند اما بر اساس تحقیقات چندین عامل که در ادامه مطلب می آیند ممکن است که در این افزایش نقش داشته باشند;
• سیگار کشیدن
• داشتن اضافه وزن
• نداشتن فعالیت فیزیکی
• رژیم غذایی پر نمک
• مصرف مشروبات الکلی
• استرس و اضطراب
 • سن بالا
• عوامل ژنتیکی
• سابقه خانوادگی فشار خون بالا
• بیماری کلیوی مزمن
• اختلالات غدد فوق کلیوی و تیروئید 


 علایم فشار خون کدام ها هستند؟
متاسفانه در بیشتر اوقات فشار خون بالا هیچ علامت و نشانه ای از خود نشان نمی دهد. در حقیقت یک سوم از کسانی که به افزایش فشار خون مبتلا هستند از بیماری شان هیچ اطلاعی ندارند. تنها راه قطعی برای این که شما را از وضعیت فشار خونتان با خبر کند کنترل مداوم آن به وسیله پزشک است.
اگر فشار خون شما به طور ناگهانی خیلی بالا برود می تواند باعث ایجاد علایمی شود که هر کدام از آن ها یک زنگ خطر جدید برای شما هستند. علایمی مانند:
 • سردرد شدید
 • سر گیجه
 • مشکلات بینایی
 • درد قفسه سینه
 • تنفس سخت
 • ضربان قلب نا منظم
 • وجود خون در ادرار
 چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به فشار خون هستند؟
همه انسان ها به شکل بالقوه در معرض ابتلا به این بیماری هستند، اما خطر بعضی از ما را بیشتر تهدید می کند.
 افرادی که بعضی از اعضای خانواده شان مبتلا به فشار خون هستند.
 افرادی که سیگار می کشند.
 زنانی که حامله هستند.
 زنانی که از قرص های ضد بارداری استفاده می کنند.
 افرادی که بالای 35 سال سن دارند.
 افرادی که اضافه وزن داشته و یا دچار چاقی هستند.
 افرادی که فعالیت فیزیکی ندارند.
 کسانی که الکل مصرف می کنند.
 کسانی که رژیم غذایی سرشار از نمک و چربی دارند.


 

راهکار های درمانی فشار خون بالا

کاهش فشار خون فوری می تواند با استفاده از چند شیوه انجام شود که عبارتند از:

استفاده از داروهای اورژانسی

در صورتی که افزایش فشار بیمار تشخیص داده شود، ممکن است جهت کنترل و پایین آوردن آن، دارو تجویز شود که برخی از داروهای اورژانسی که ممکن است برای کاهش فشار خون توسط پزشک تجویز شود عبارتند از:

 آدالات (نیفیدیپن)
 کاپتوپریل
 نیترو گلیسیرین
 لازیکس(فروزماید)

طب سنتی و استفاده از گیاهان داروییطب سنتی و استفاده از گیاهان دارویی

فشارخون درطب سنتی ناشی از امتلا خون است که می تواند هم از بلغم باشد و هم از دم .وقتی صفرا در بدن کاهش پیدا میکند خونرسانی در بدن دچار اشکال میشود پس جهت پیشگیری از بیماری فشار خون باید همواره صفرا در بدن به اندازه باشد.

با مشورت پزشک می توان از روش‌های طبیعی برای کنترل و درمان فشار خون بالا استفاده کرد.

 مصرف روزانه چند عدد آلو یا تمشک
• زغال اخته با دستور مصرف ۵۰ گرم در ۱۰ صبح و ۵ عصر
 دم کرده برگ زیتون که از فسفر، کلسیم، منیزیم و مواد قندی تشکیل شده و مصرف جوشانده آن برای بیماران مبتلا به فشارخون مناسب است.
 مصرف روزی ۳ عدد سیب، طالبی، نارنج یا زالزالک
 تخم گیاه کرفس نیز برای کاهش فشارخون توصیه می شود چون مقدار زیادی کلسیم دارد و می توان آن را به صورت جوشانده مصرف کرد.
 سنبل الطیب نیز به کاهش فشارخون کمک می کند.
 شربت سیر نیز برای کاهش فشار خون بالا مفید است به این ترتیب که دو پیاز سیر را له کرده در یک لیوان آب و ۱۰۰گرم شکر ریخته و بجوشانید تا به قوام بییاید هر روز ۲ قاشق سوپ خوری از آن مصرف شود.
 دم‌کرده چای ترش عصرها و دم کرده گل گاوزبان و لیمو امانی و دم‌ کرده میوه آلبالو و دم‌کرده زرشک آبگیری، دم‌کرده میوه نسترن ، دم‌کره فلوس و خیار چنبر فشار خون را پایین می‌آورد.
• دوسین (سه واحد عسل + یک واحد سیاه دانه نیم کوب +نیم واحد سرکه انگور طبیعی) از این ترکیب روزی دو قاشق مرباخوری صبح ناشتا و شب موقع خواب میل شود.
 ترشیها هم مثل سرکه ـ آبلیمو ـ آبغوره ـ آب نارنج و … در مواقع اوراژنسی کمک کننده هستند.
 مصرف عناب و مصرف ۱ قاشق چایخوری زرشک پس از هر وعده غذایی میتواند در کاهش فشار خون مؤثر باشد.

درمان فشار خون بالا در طب سنتی با عرقیات

1. عرق شیرین بیان:

شیرین بیان یک گیاه بین المللی است که در اروپا، آفریقا و برخی قسمت های آسیا می روید. در ایران نیز شیرین بیان در نواحی استان فارس و یزد به ویژه در شهرهای مروست یزد و اقلید فارس یافت می شود. عرق گرفته شده از شیرین بیان، ماده ای موثر برای درمان فشار بالا است. جالب است بدانید که برخی شرکت های داروسازی از خود شیرین بیان و از عرق تولید شده از آن، برای ساخت داروهای گیاهی کاهش دهنده فشار خون بالا استفاده می کنند. عرق شیرین بیان البته خواص زیادی برای معده به ویژه زخم معده دارد. همچنین این عرق روشن کننده پوست نیز هست.
طریقه مصرف عرق شیرین بیان برای درمان فشار بالا: بهتر است این عرق گیاهی به صورت روزانه یک لیوان مصرف شود. بهترین زمان مصرف نیز صبح ناشتا است. البته برای تاثیرگذاری نیزا به زمان دارد.

2. عرق بیدمشک:

برخیعرق بید مشک را عرقی مناسب برای درمان قطعی فشار خون بالا در طب سنتی می دانند. به طور کلی این نوع عرق گیاهی برای سیستم قلب و عروق مناسب بوده و می تواند بر روی رگ های خونی اثرات مثبتی بگذارد. البته این عرق طبیعی برای آرامش نیز مناسب است که به صورت غیر مستقیم برای درمان فشارخون عصبی مفید خواهد بود. خواص دیگر این عرق گیاهی تقویت حافظه و درمان آلزایمر، کاهش قند خون و تقویت قوای جنسی است.
3. عرق دارچین:
عرق دارچین نیز از جمله عرق های گیاهی مفید برای درمان خانگی فشار بالا است. دارچین سرشار از فیبر و کلسیم مفید است که می تواند عوارض قلبی را کاهش داده و به تنظیم فشار خون کمک کند. نکته مهم استفاده از عرق دارچین این است که این ماده برای تقویت کلیه فوق العاده عالی است که می تواند اثرات منفی قرص فشار خون بر روی کلیه را خنثی کند. با این حال بهتر است برای مصرف آن با متخصص طب سنتی مشورت کنید.
4.  عرق زیرفون:
گیاه زیرفون از جمله گیاهانی است که هم در آسیا و هم در اروپا می روید. خاصیت این گیاه بر روی کاهش فشار بالا به اثبات رسیده است. با این حال استفاده از عرق زیرفون در طب سنتی بیشتر مورد تاکید است. دیوید هافمن یکی از محققان دانشگاه شیکاگو امریکا در مطالعه ای علمی اثبات کرده که این ماده می تواند بر روی عروق تاثیرگذاشته و باعث کاهش فشار خون بالا شود.
5. عرق کاسنی:
عرق کاسنی اثرگذاری مستقیمی بر روی درمان فشار خون ندارد. این عرق طبع سردی داشته و می تواند به کمک کاهش چربی و قند خون، به صورت غیر مستقیم بر روی کاهش فشار بالا نیز اثر بگذارد.

6. عرق زیره سیاه:

وجود چند نوع آنزیم در عرق زیره سیاه کمک می کند تا این عرق گیاهی برای درمان فشار بالا مورد استفاده قرار گیرد. البته خود زیره سیاه نیز اگر با غذاهای چرب مصرف شود، اثرگذاری چربی بر روی فشار بالا را کمتر می کند.
7. عرق هل:
یکی از عرق هایی که در طب سنتی جایگاه مناسبی دارد، عرق هل است. این عرق هم به عنوان ماده ای موثر برای کاهش فشار خون مورد توجه طب سنتی است و هم به عنوان ماده ای که از عوارض داروهای شیمیایی بر کلیه کم می کند. در نتیجه می توانید از این عرق برای درمان خانگی فشار خون بالا استفاده کنید.

8. عرق سنبل الطیب:

ریشه‌های گیاه سنبل‌الطیب خاصیت درمانی داشته و موجب کاهش فشار خون و استرس شده، ضمن اینکه ضد سرطان و مهمتر از همه آرامبخش است.

برای درمان فشار خون سنبل الطیب بخورید؛ این گیاه سلامت قلب شما را تضمین می‌کند و باعث تنظیم فشار خون می‌شود. عرق سنبل الطیب باعث افزایش انعطاف پذیری رگ های خونی شده و به این ترتیب، جریان خون شما بهبود پیدا می‌کند و عضله قلب تقویت می‌شود.

  • 21 آبان 1399
بیماریها

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *