نعناع

  • 09 آذر 1399
گیاهان دارویی
زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۷ دقیقه
نعناع
نعناع از قدیم الایام بعنوان یگ گیاه معطر و اشتها آور و برای ناراحتی های دستگاه گوارش بکار رفته است بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته های خود یاد کرده است در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماریها و برای التیام زخم ها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ هار استفاده می شد. نعناع گیاهی است چند ساله و علفی که دارای برگهای بیضی شکل، نوک تیز و دندانه دار می باشند.

نعناع از قدیم الایام بعنوان یگ گیاه معطر و اشتها آور و برای ناراحتی های دستگاه گوارش بکار رفته است بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته های خود یاد کرده است در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماریها و برای التیام زخم ها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ هار استفاده می شد.  نعناع گیاهی است چند ساله و علفی که دارای برگهای بیضی شکل، نوک تیز و دندانه دار می باشند. گلهای آن بسته به نوع نعناع ممکن است قرمز،‌ ارغوانی یا سفید باشد. نعناع در مناطق معتدل و آفتاب گیر بخوبی رشد می کند. این گیاه علاوه بر ساقه زیر زمینی که آن  را در خاک مستقر می سازد دارای ساقه هوایی نیز هست. از محل گره های ساقه که در تماس با زمین است ریشه هایی خارج شده که ساقه جدید از آن به وجود می آید. بنابراین با کاشت فقط یک ساقه نعناع می توان تمام باغچه را پر از نعناع کرد. این گیاه سردسته نعناییان است و از گیاهان دو لپه ی پیوسته گلبرگ می باشد.نعنایی كه به عنوان سبزی خوردن مصرف می كنیم، با نعنایی كه به صورت خودرو در كوه می روید متفاوت است. البته از نظر شكل ظاهری، بو، طعم و مزه تقریباً شبیه به هم هستند، ولی از نظر اثرات درمانی، نعنای كوهی قوی تر است. 

نعناع دارای ماده ای بنام منتول می باشد که ایجاد احساس خنکی در دهان می کند . مقدر منتول در نعناع بسته به نوع آن از 35% تا 55% تغییر می کند که البته اگر نعناع دیر چیده شود مقدر منتول آن تا حدود 30% پائین می آید . طبع آن نسبتا گرم و خشک است.


خواص نعناع:

- نعناع حاوی مقدار مناسب مواد مغذی است.به دلیل عطر و طعم زیاد، نعناع اغلب به مقدار کمی به دستور العمل ها اضافه می شود ، بنابراین مصرف حتی 1/3 لیوان ممکن است سخت باشد. با این حال ، ممکن است شما در برخی از دستور العمل های سالاد که شامل نعنا در بین سایر مواد تشکیل دهنده آن است ، به این مقدار نزدیک شوید.

در حقیقت ، 1/3 لیوان یا  14 گرم نعناع حاوی مواد مغذی زیر است:

کالری: 6

فیبر: 1 گرم

ویتامین آ :   12٪  

آهن: 9٪ 

منگنز: 8٪  

فولات: 4٪  

نعنا منبع خاص ویتامین A است ، ویتامین محلول در چربی که برای سلامتی چشم و بینایی در شب بسیار مهم است. این ماده همچنین منبع مهمی از آنتی اکسیدان ها به ویژه در مقایسه با سایر گیاهان و ادویه ها است. آنتی اکسیدان ها در محافظت از بدن در برابر استرس اکسیداتیو ، نوعی آسیب به سلولهای ناشی از رادیکال های آزاد کمک می کنند.


- نعناع ویژگی های آرامش بخش دارد و برای بیماران مبتلا به آسم بسیار مفید است، 


- نعنا باد شکن است یعنی گاز معده و روده را از بین می برد.


-  تقویت كننده معده و بدن است.نعناع آرامش بخش است و خاصیت پاک کنندگی و سم زدایی دارد.از التهاب در معده جلوگیری می کند, کام را پاک می کند و فرآیند هضم را تقویت می کند. این امر به دلیل فعال شدن غدد بزاقی در مصرف نعناع که آنزیم های گوارشی را قادر به تولید مقادیر کافی می کند, اتفاق می افتد. برای رفع قولنح و دردهای روده معده و هضم نشدن غذا چای نعناع بنوشید . نعناع کرم های روده و معده را می کشد .


- بهبود روده تحریک پذیر: سندرم روده تحریک پذیر (IBS) یک اختلال شایع دستگاه گوارش است. این بیماری با علائم گوارشی مانند درد معده ، گاز ، نفخ و تغییر در عادات روده مشخص می شود.اگرچه درمان IBS اغلب شامل تغییرات رژیم غذایی و مصرف دارو است ، اما تحقیقات نشان می دهد که مصرف نعناع به عنوان داروی گیاهی نیز ممکن است مفید باشد.


- نعناع به شکل چای یا جویدنی برای رفع گرفتگی گلو, بینی, برونشیت و ریه ها استفاده می شود. به تسکین بینی, گلو و مجاری تنفسی و جلوگیری از یک اختلال طولانی که معمولاً با آسم یا سرما شروع می شود, کمک می کند. در هنگام سرماخوردگی بینی را با چای نعناع بشوئید .رای از بین بردن گلو درد چای نعناع غرغره کنید 


- کمک به کاهش وزن: نعناع, آزادسازی آنزیم های گوارشی بدن را قادر به مصرف چربی بیشتری به منظور تولید انرژی می کند. 


- گاها در بدن مواد شیمیایی خاصی تولید می شود که منجر به ایجاد آلرژی فصلی و تب یونجه می گردند.روغن های موجود در ترکیب نعناع با این پدیده مقابله می کند.به منظور جلوگیری از آلرژی نعناع را به شکل خام یا پای مصرف کنید.


نعناع ضد تشنج و سرفه ، ضد سرماخوردگی و آنفولانزا است.


- آشامیدن چای نعناع و یا عصاره نعناع خونریزی سینه را قطع می کند.


- کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را از بین می برد.


- برای تسکین درد دندان نعناع را در دهان گذاشته و بجوید .


- نعناع در بهبود عملکرد مغر اثر فوق العاده ای دارد: یک مطالعه بر روی 144 دانش آموز نشان داد که بو کردن عطر روغن نعناع به مدت 5 دقیقه قبل از امتحان باعث بهبود قابل توجهی در حافظه می شود.مطالعه دیگری نشان داد که بو کردن این روغنها هنگام رانندگی باعث افزایش هوشیاری و کاهش سطح ناامیدی ، اضطراب و خستگی می شود.افرادی که مصرف کنندگان معمولی نعناع هستند, به شدت هوشیار و باهوش هستند نعناع به عنوان یک محرک موثر شناخته شده است، که حفظ حافظه بلند مدت و هوشیاری مشخص را افزایش می دهد.


- نعناع دارای خواص ضد خارش و ضد عفونی کننده است که به پیش گیری و درمان عفونت های پوستی کمک می کند. درمان و حذف زخم های ناشی از گزش حشرات مانند پشه, عسل + تصاویر">زنبور عسل, زنبور, پشه و زنبور سرخ. این بیماری التهابی است و از آن به عنوان یک ماده رایج در پمادهای دافع حشرات استفاده می شود.


- نعناع به خاطر وجود مواد مغذی ضروری و خواصی چون آرامش بخشی و تسکین دهنده اش, یک گیاه بسیار مفید برای افزایش قدرت کبد است. كبد را تمیز كرده و صفرا را رقیق می كند و کلسترول خون را پایین می آورد. برای این مورد دم کرده نعنا را قبل از غذا بنوشید. 


- مادران شیرده معمولاً ترک خوردگی نوک سینه ها را تجربه می کنند ، که می تواند شیردهی را دردناک و دشوار کند. مطالعات نشان داده اند که استفاده از نعناع روی پوست می تواند به تسکین درد همراه با شیردهی کمک کند. در این مطالعات ، مادران شیرده پس از هر بار شیردادن، روغن، ژل یا آب نعناع را در ناحیه اطراف نوک پستان استعمال می کنند.

- برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با انار ترش بخورید .


نعناع مسكن،‌ آرام بخش و قاعده آور است. 


- نعناع ناراحتی های عصبی را برطرف می كند. 


- برای بی خوابی، كم خوابی و ناراحتی های شبانه یك داروی موثر است .


- رفع بوی بد دهان: آدامس های با طعم نعناع و خوشبوکننده نعناع اولین مواردی هستند که افراد هنگام تلاش برای جلوگیری یا خلاص شدن از بوی بد دهان از آن استفاده می کنند. کارشناسان موافق هستند که بیشتر این محصولات می توانند برای چند ساعت نفس ناخوشایند را پوشش دهند. با این حال ، آنها فقط بوی بد دهان را می پوشانند و در درجه اول باکتریها یا ترکیبات دیگر که باعث بوی بد دهان می شوند را کاهش نمی دهند.از طرف دیگر ، نوشیدن چای نعناع و جویدن برگهای تازه ممکن است بتواند نفس بد دهان را بکشد و باکتری ها را از بین ببرد .


- پیشگیری از افسردگی: نعناع یک محرک طبیعی بسیار معطر است که باعث افزایش انرژی در بدن می شود. می تواند به صورت روغن یا تنفسی یا به صورت بخار به کار رود تا افسردگی و خستگی را بکاهد. ذهن را تحریک می کند, به آن نیرو می بخشد و حالت و کارکرد جامع بدن را افزایش می دهد .


- زمانی که با سرمای شدیدی بیمار می شوید، یکی از بدترین عواقب آن زمانی است که مجاری تنفسی شما با انواع مختلف التهاب مسدود می شود. این کار می تواند فعالیت های روزمره و حتی خواب وحشتناک را انجام دهد. به خاطر ماهیت ضد التهاب برگ های نعناع، به احتمال زیاد مناطق قرمز و متورم درون دستگاه تنفسی شما در مدت کوتاهی با خوردن یک نعناع تازه تسکین پیدا می کنند. یک راه عالی برای رسیدن به این مزایا، اضافه کردن یک نعناع تازه به چایتان است. مایع و بخار داغش می تواند بسیار نافذ و موثر باشد.

در روزگار گذشته افرادی که به نعناع دسترسی داشتند اغلب از آن در زخم های کوچک و خراش هایشان برای تسکین درد استفاده می کردند. نعناع همچنین دارای برخی عوامل ضد باکتری است که به جلوگیری از برخی عفونت های کوچک کمک می کند. مطالعات نشان داده اند که نعناع در واقع می تواند واکنش درد را محدود کند. آن ها حتی کشف کرده اند که خوردن نعناع نیز اثرات کاهندگی بر درد دارد.


رفع سردرد با نعناع:

* برای رفع سردردهای میگرنی می توانید با مخلوط کردن مواد زیر، پمادی تهیه كنید و در نقطه ای كه درد می كند، بمالید.

اسانس نعناع   3 گرم

روغن زیتون  2 گرم

لانولین        5 گرم

* برای رفع سردرد از كمپرس نعناع استفاده كنید. به این ترتیب كه 10 قطره روغن نعناع را با یك لیوان آب سرد مخلوط كرده و در یك كاسه بریزید.

سپس یك پارچه كه به اندازه پیشانی باشد در آن فرو برده و آب اضافی آن را بگیرید و روی پیشانی و شقیقه ها قرار دهید تا سردرد برطرف شود.

ضد عفونی کردن بینی با نعناع:

برای ضد عفونی كردن بینی، با مخلوط کردن 1 گرم اسانس نعناع و 40 گرم روغن بادام شیرین، محلولی تهیه كنید و پنج قطره در هر سوراخ بینی بچكانید.

رفع خارش :

اگر بدن شما خارش دارد مقدار 2 گرم اسانس نعناع را در 50 گرم وازلین ریخته، خوب با هم مخلوط كرده و در محل خارش بمالید.

تسکین آرتروز با نعناع:

اگر از بیماری روماتیسم یا آرتروز رنج می برید، از روغن نعناع استفاده كنید، به این صورت كه 2 قطره روغن نعناع را با یك قاشق سوپخوری روغن بادام مخلوط كرده و محل های دردناك را با آن ماساژ دهید.

اسانس نعناع:

یكی از فرآورده های نعناع، اسانس آن است كه از تقطیر برگ و سرشاخه های گلدار نعنا تحت اثر بخار آب تهیه می شود و دارای 50 تا 70 درصد منتول می باشد.

اسانس نعناع كه در كشور انگلستان تهیه می شود، شهرت خاصی دارد.

 این اسانس به عنوان تقویت كننده معده، بادشكن، ضد عفونی كننده،‌ رفع دل پیچه ی بچه ها و اسهال به كار می رود.

برای استفاده از اسانس نعنا كافی است كه مقدار یك تا سه قطره از آن را با یك لیوان آب مخلوط كرده و بنوشید.

موارد احتیاط

* اسانس نعناع را نباید به مقدار زیاد به كودكان و نوزادان خوراند، زیرا روی حركات تنفسی  و قلب اثر می گذارد و ممكن است خطرناك باشد.

* اگر اسانس نعناع به مقدار زیاد مصرف شود، فشار خون را بالا برده و موجب حالت تهوع، استفراغ و درد معده می شود و حركات دودی معده را از بین می برد.

* مصرف مقدار کمی نعناع در زمانی که به زنان باردار یا شیره ایمن است. با این حال مقدار دقیق مصرف نعناع که بی خطر است مشخص نیست. بنابراین بهتر است که در هنگام شیردهی یا بارداری، مقدار بیشتری از نعناع را نخورید.

* نعناع با تمام فوایدی که دارد، اگر زیاد مصرف شود سیستم گوارشی را تحریك می كند.

لذا اگر شما روزی دو تا سه فنجان دم کرده نعنا می نوشید، بهتر است بعد از دو هفته نوشیدن، چند روزی مصرف آن را قطع كرده و دوباره شروع كنید.

  • 09 آذر 1399
گیاهان دارویی

پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید

پونه
آبغوره
ترنجبین
عسل
فوفل
بنفشه کوهی
دیدگاه خود را بنویسید دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *